نيست خمس آنها را بدهد واگر نداند كه در بين سال خريده يا بعد از تمام شدن
سال ، بنابر احتياط مستحب بايد با حاكم شرع مصالحه كند .
2 - معدن مسأله 1807 - اگر از معدن طلا ، نقره ، سرب ، مس ، آهن ، نفت ،
ذغال سنگ ، فيروزه ، عقيق ، زاج ، نمك ومعدنهاى ديگر چيزى بدست آورد ،
در صورتي كه به مقدار نصاب باشد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1808 - نصاب معدن 15 مثقال معمولى طلاى سكهدار است ، كه
مساوى با بيست مثقال شرعي است ، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون
آورده ، بعد از كم كردن مخارجى كه براي بدست آوردن آن مصرف كرده به 15 مثقال
طلا برسد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1809 - استفادهاى كه از معدن برده ، اگر قيمت آن به 15 مثقال
طلا نرسد خمس آن در صورتي لازم است كه به تنهائى يا با منافع ديگر كسب أو از
مخارج سالش زياد بيايد .
مسأله 1810 - احتياط لازم در گل سرشور وگچ وآهك وگل سرخ اگر
به حد نصاب برسد دادن خمس است پيش از خارج كردن مؤنه سال واگر كمتر از
نصاب باشد حكم ساير منافع سال را دارد .
مسأله 1811 - كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد ، بايد خمس آن را
بدهد چه معدن روى زمين باشد ، يا زير آن ، در زمينى باشد كه ملك است ، يا
در جائى باشد كه مالك ندارد .
مسأله 1812 - اگر نداند قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده به 15
مثقال طلا مىرسد يا نه ، بايد به وزن كردن يا از راه ديگر قيمت آن را معلوم كند .
مسأله 1813 - اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند ، چنانچه بعد از كم
كردن مخارجى كه براي بدست آوردن آن مصرف كردهاند ، قيمت آن به 15 مثقال طلا