كند وآن مال تلف شود ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1801 - كسى كه خمس بدهكار است ، اگر با اذن حاكم شرع
خمس را به ذمه بگيرد كه بعد ادا نمايد مىتواند در تمام مال تصرف نمايد ومنافعى كه از
آن بدست مىآيد مال خود أو است .
مسأله 1802 - كسى كه با ديگرى شريك است ، اگر خمس منافع خود را
بدهد وشريك أو ندهد ودر سال بعد از مالي كه خمسش را نداده براي سرمايه شركت
بگذارد هيچ كدام نمىتوانند در آن تصرف كنند .
مسأله 1803 - اگر بچه صغير سرمايهاى داشته باشد واز آن منافعى
بدست آيد ولى أو مىتواند پيش از بلوغ أو خمس أو را بدهد واگر بعد از تمام شدن سال
خمس را ندهد نمىتواند در آن مال تصرف نمايد ودر اين صورت بر خود صغير واجب
است بعد از آن كه بالغ شد ، خمس آن را بدهد .
مسأله 1804 - انسان نمىتواند در مالي كه يقين دارد خمسش را ندادهاند
تصرف كند ولى در مالي كه شك دارد خمس آن را دادهاند يا نه ، مىتواند تصرف
نمايد .
مسأله 1805 - كسى كه از أول تكليف خمس نداده ، اگر ملكي بخرد
وقيمت آن بالا رود ، چنانچه آن ملك را براي آن نخريده كه قيمتش بالا رود
وبفروشد مثلا زمينى را براي زراعت خريده است ، در صورتي كه آن را به ذمه خريده واز پول
خمس نداده قيمت آن را داده ، بايد خمس قيمتي را كه خريده بدهد . ولى اگر به عين
خريده مثلا پول خمس نداده را به فروشنده داده ، وبه أو گفته اين ملك را به اين پول
مىخرم ، در صورتي كه حاكم شرع معامله پنج يك آن را اجازه بدهد ، خريدار بايد خمس
مقدارى را كه آن ملك ارزش دارد بدهد .
مسأله 1806 - كسى كه از أول تكليف خمس نداده ، اگر از منافع كسب
چيزى كه به آن احتياج ندارد خريده ويك سال از منافع بدست آمده گذشته بايد خمس
آن را بدهد . واگر أثاث خانه وچيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد مطابق شأن خود
خريده ، در صورتي كه بداند در بين سالى كه در آن فائده برده آنها را خريده ، لازم