مسأله 1768 - در مالي كه فقير بابت خمس وزكات گرفته خمس واجب
نيست اما احتياط واجب آنست كه خمس مالي را كه بابت صدقه مستحبى به أو
دادهاند اگر از مخارج سالش زياد بيايد بدهد ولى اگر از مالي كه به أو بابت خمس
وزكات وصدقه دادهاند منفعتى ببرد مثلا از درختى كه بابت خمس به أو دادهاند ميوهاى
بدست آورد ، واز مخارج سالش زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1769 - اگر با عين پول خمس نداده جنسي را بخرد ، يعنى
به فروشنده بگويد اين جنس را به اين پول مىخرم ، چنانچه حاكم شرع معامله پنج يك
آن را اجازه بدهد ، معامله آن مقدار صحيح است . وانسان بايد پنج يك جنسي را كه
خريده به حاكم شرع بدهد واگر اجازه ندهد ، معامله آن مقدار باطل است پس اگر پولى را
كه فروشنده گرفته از بين نرفته حاكم شرع خمس همان پول را مىگيرد واگر از بين
رفته عوض خمس را از فروشنده يا خريدار مطالبه مىكند .
مسأله 1770 - اگر جنسي را بخرد وبعد از معامله قيمت آن را از پول خمس
نداده بدهد ، معاملهاى كه كرده صحيح است . ولى چون از پولى كه خمس در آنست
به فروشنده داده ، به مقدار پنج يك آن پول به أو مديون مىباشد . وپولى را كه به فروشنده داده
اگر از بين نرفته حاكم شرع پنج يك همان را مىگيرد واگر از بين رفته عوض آن را از
خريدار يا فروشنده مطالبه مىكند .
خريدار يا فروشنده مطالبه مىكند .
مسأله 1771 - اگر مالي را كه خمس آن داده نشده بخرد ، چنانچه حاكم
شرع معامله پنج يك آن را اجازه ندهد معامله آن مقدار باطل است وحاكم شرع مىتواند
پنج يك آن مال را بگيرد ، واگر اجازه بدهد معامله صحيح است ، وخريدار بايد مقدار
پنج يك پول آن را به حاكم شرع بدهد واگر به فروشنده داده مىتواند از أو پس بگيرد .
مسأله 1772 - اگر چيزى را كه خمس آن داده نشده به كسى ببخشد ،
پنج يك آن چيز ، مال أو نمىشود .
مسأله 1773 - اگر از كافر يا از كسى كه به دادن خمس عقيدة ندارد ، مالي
بدست انسان آيد ، واجب نيست خمس آن را بدهد ولى زمينى را كه از كافر ذمي بخرد
كه أو از مسلمان خريده وخمسش را نداده باشد بايد خمسش را به شرحي كه گفته