بگذارد كه بدهكار كارى براي أو انجام دهد ، يا چيزى را كه قرض كرده با
مقدارى جنس ديگر پس دهد ، مثلا شرط كند يك تومانى را كه قرض كرده با
يك كبريت پس دهد ، ربا وحرام است ونيز اگر با أو شرط كند كه چيزى را كه
قرض مىگيرد به طور مخصوص پس دهد ، مثلا مقدارى طلاى نساخته به أو بدهد
وشرط كند كه ساخته پس بگيرد باز هم ربا وحرام مىباشد . ولى اگر بدون اين
كه شرط كند ، خود بدهكار زيادتر از آنچه قرض كرده پس بدهد اشكال ندارد
بلكه مستحب است .
مسأله 2298 - ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است ، وكسى كه قرض ربايى
گرفته اگر چه كار حرامى كرده ولى أصل قرض صحيح است ومىتواند در آن
تصرف نمايد .
مسأله 2299 - اگر گندم يا چيزى مانند آن را به طور قرض ربايى بگيرد وبا آن
زراعت كند ، حاصلى كه از آن به دست مىآيد مال قرض گيرنده است .
مسأله 2300 - اگر لباسى را بخرد وبعدا از پولى كه بابت ربا گرفته ، يا از پول
حلالى كه مخلوط با ربا است به صاحب لباس بدهد پوشيدن آن لباس
ونماز خواندن با آن اشكال ندارد ، ولى اگر به فروشنده بگويد كه اين لباس را با اين
پول مىخرم ، پوشيدن آن لباس حرام است واگر بداند پوشيدن آن حرام است نماز
هم با آن باطل مى باشد .
مسأله 2301 - اگر انسان مقدارى پول به تاجر بدهد كه در شهر ديگر از طرف
أو كمتر بگيرد ، اشكال ندارد واين را صرف برأت مىگويند .
مسأله 2302 - اگر مقدارى پول به كسى بدهد كه بعد از چند روز در شهر
ديگر زيادتر بگيرد ، مثلا نهصد ونود تومان بدهد كه بعد از ده روز در شهر ديگر هزار
تومان بگيرد ، ربا وحرام است ، ولى اگر كسى كه زيادى را مىگيرد در مقابل
زيادى جنس بدهد يا عملي انجام دهد اشكال ندارد . وهمچنين اگر مبلغ كمتر را
به بيشتر از آن بفروشد اشكال ندارد .