زمين قطع شود مزارعه به هم مىخورد واگر زارع بدون عذر زراعت نكند ، چنانچه
زمين در تصرف أو بوده ومالك در آن تصرفى نداشته است ، احتياط آن است كه
نسبت به اجاره زمين مصالحه كنند ويكديگر را راضى كنند .
مسأله 2247 - اگر مالك وزارع صيغه خوانده باشند ، بدون رضايت يكديگر
نمىتوانند مزارعه را به هم بزنند ، وهم چنين است اگر مالك به قصد مزارعه زمين
را به كسى واگذار كند وطرف هم به همين قصد بگيرد ، ولى اگر در ضمن
خواندن صيغه مزارعه شرط كرده باشند كه هر دو يا يكى از آنان حق به هم زدن
معامله را داشته باشند مىتوانند مطابق قرارى كه گذاشتهاند معامله را به هم بزنند .
مسأله 2248 - اگر بعد از قرار داد مزارعه ، مالك يا زارع بميرد مزارعه به هم
نمىخورد ووارثشان به جاى آنان است ، ولى اگر زارع بميرد وشرط كرده باشند
كه خود زارع زراعت را انجام دهد ، مزارعه به هم مىخورد ، وچنانچه زراعت نمايان
شده باشد ، بايد سهم أو را به ورثهاش بدهند وحقوق ديگرى هم كه زارع داشته ،
ورثه أو ارث مىبرند ، ولى مجبور كردن مالك به باقي ماندن زراعت در زمين
اشكال دارد واحتياط آن است كه با يكديگر مصالحه كنند .
مسأله 2249 - اگر بعد از زراعت بفهمند كه مزارعه باطل بوده چنانچه تخم ،
مال مالك بوده حاصلى هم كه به دست مىآيد مال أو است ونسبت به مزد زارع
ومخارجى را كه كرده وكرايه گاو يا حيوان ديگرى را كه مال زارع بوده ودر آن
زمين كار كرده بنابر احتياط واجب با هم مصالحه كنند ، مگر آن كه بطلان مزارعه
از جهت قرار دادن تمام حاصل براي مالك زمين باشد كه در اين صورت چيزى را
براي عامل ، ضامن نيست ، واگر تخم ، مال زارع بوده ، زراعت هم مال أو است ،
وبايد اجاره زمين به صاحب زمين پرداخت شود وبنا بر احتياط واجب بايد نسبت به
خرجهايى را كه مالك كرده وكرايه گاو يا حيوان ديگرى كه مال أو بوده ودر آن
زراعت به كار گرفته شده مصالحه كنند .
مسأله 2250 - اگر تخم ، مال زارع باشد وبعد از زراعت بفهمند كه مزارعه