مثلا با يك فرش بفروشد ، اگر چه آن بنده پيدا نشود ، معامله صحيح است ودر غير
بنده مشكل است .
سوم : خصوصياتى را كه در جنس وعوض هست وبواسطة آنها ميل مردم به
معامله فرق مىكند معين نمايد .
چهارم : كسى در جنس ، يا در عوض آن حقي مانند رهن ، نداشته باشد ، پس
مالي را كه انسان پيش كسى گرو گذاشته ، بدون اجازه أو نمىتواند بفروشد .
پنجم : آن كه خود جنس را بفروشد نه منفعت آن را ، پس اگر مثلا منفعت يك
سأله خانه را بفروشد صحيح نيست ، وچنانچه خريدار به جاى پول ، منفعت ملك
خود را بدهد ، مثلا فرشى را از كسى بخرد وعوض آن منفعت يك سأله خانه خود
را به أو واگذار كند اشكال ندارد ، واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .
مسأله 2117 - جنسي را كه در شهري با وزن يا پيمانه معامله مىكنند در آن
شهر انسان بايد با وزن يا پيمانه بخرد ، ولى مىتواند همان جنس را در شهري كه
با ديدن معامله مىكنند ، با ديدن خريدارى نمايد .
مسأله 2118 - چيزى را كه با وزن خريد وفروش مىكنند با پيمانه هم مىشود
معامله كرد ، به اين طور كه اگر مثلا مىخواهد ده من گندم بفروشد با پيمانهاى
كه يك من گندم مىگيرد ده پيمانه بدهد .
مسأله 2119 - اگر يكى از شرطهايى كه گفته شد در معامله نباشد معامله باطل
است ولى اگر خريدار وفروشنده وكسى كه در آن مال حقي دارد ، با قطع نظر از
معامله راضى باشند كه در مال يكديگر تصرف كنند تصرف آنها اشكال ندارد .
مسأله 2120 - معامله چيزى را كه وقف شده باطل است ، ولى اگر بطورى
خراب شود كه نتوانند استفادهاى را كه مال براي آنها وقف شده از آن ببرند ، مثلا
حصير مسجد به طورى پاره شود كه نتوانند روى آن نماز بخوانند ، فروش آن با
اجازه متولى وحاكم شرع اشكال ندارد ودر صورتي كه ممكن باشد بايد پول آن را
در همان مسجد به مصرفى برسانند كه به مقصود وقف كننده نزديكتر باشد .