توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 324

أو از مخارج سالش زياد بيايد . مسأله 1832 - گچ وآهك وگل سرشور وگل سرخ از چيزهاى معدنى نيست وكسى كه اينها را بيرون مىآورد ، در صورتي بايد خمس بدهد كه آنچه را بيرون آورده ، به تنهائى يا با منافع ديگر كسبش از مخارج سال أو زياد بيايد . مسأله 1833 - كسى كه از معدن چيزى به دست مىآورد ، بايد خمس آن را بدهد چه معدن روى زمين باشد ، يا زير آن ، در زمينى باشد كه ملك است ، يا در جايى باشد كه مالك ندارد . مسأله 1834 - اگر نداند چيزى را كه از معدن بيرون آورده به 15 مثقال طلاى مىرسد يا نه ، بنابر احتياط واجب بايد به وزن كردن يا از راه ديگر ، قيمت آن را معلوم كند . مسأله 1835 - اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند ، چنانچه بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده‌اند ، سهم هر كدام آنها به 15 مثقال طلا برسد ، بايد خمس آن را بدهند . مسأله 1836 - اگر معدنى را كه در ملك ديگرى است بيرون آورد ، آنچه از آن به دست مىآيد ، مال صاحب ملك است وچون صاحب ملك براي بيرون آوردن آن خرجى نكرده بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد . 3 - گنج مسأله 1837 - گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن ، گنج بگويند . مسأله 1838 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند ، مال خود أو است وبايد خمس آن را بدهد . مسأله 1839 - نصاب گنج 15 مثقال طلا است يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج به دست مىآورد ، بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده به