شتر ، طلا ونقره به علت انتقال يا صدقه يا نذر به عين مال ، از حد نصاب خارج شود
زكات واجب نمىشود .
( 1477 ) اگر به علت رسيدن مال به حد نصاب ، مستطيع شود ورسيدن سال
زكات بعد از زمان حج باشد ، حج واجب مىشود ، واگر از روى معصيت حج
بجا نياورد تا سال زكات فرا برسد ، زكات واجب مىشود اگر چه به سبب تقصير در
انجام حج وپرداخت زكات استطاعت أو براي حج ، در سالهاى آينده از بين برود ،
واگر فرا رسيدن سال زكات قبل از اولين ماه از ماههاى سه گانه حج ( شوال ، ذيقعده
وذيحجه ) باشد در اين صورت زكات واجب است وحج واجب نمىشود ، مگر آن كه
با بقيه مال مستطيع براي حج باشد .
( 1478 ) كسى كه زكات يا خمس يا واجبات ماليه ديگرى كه به عين مال تعلق
مىگيرد وهم كفاره يا قرض ومانند آن كه به عين مال تعلق نمىگيرد بدهكار است ،
اگر بميرد واموالش براي اداى همه آنها كافى نباشد ، اداى زكات وخمس وواجبات
مالي كه به عين مال تعلق مىگيرد ، مقدم است .
( 1479 ) كسى كه حج وزكات بر عهده دارد ، اگر بميرد ومالش براي هر دو كافى
نباشد چنانچه مالي كه متعلق زكات است باقي باشد اداى زكات مقدم است ، واگر نه
مالش بين حج وزكات تقسيم مىشود ، واين در صورتي است كه سهم حج براي
كمترين مراتب حج كافى باشد ، واگر كافى نباشد احتمال دارد بين اداى زكات
وانجام حج مخير باشند ، اگر چه احتياط واجب در اختيار نمودن حج است ،
خصوصا اگر با انجام حج مقدارى مال براي زكات باقي بماند .
( 1480 ) غير از گندم ، جو ، خرما وكشمش ، در چيزهايى كه از زمين مىرويد وبا
پيمانه يا وزن معامله مىشود واز چيزهايى نيست كه مثل سبزيجات زود فاسد
شود ، زكات مستحب است ونصاب اين گونه چيزها همان " سيصد من تبريز "
است .
( 1481 ) اگر چند نفر در مالي شريك باشند ، كسى كه سهمش به مقدار نصاب
رسيده زكات بر أو واجب است ، وهم چنين اگر كسى در چند جا مالي داشته باشد
در صورتي كه مجموع آنها به حد نصاب برسد ، زكات بر أو واجب مىشود .