( 588 ) تيمم بر سنگ گچ وسنگ آهك قبل از پخته شدن صحيح است ، واگر
سنگ گچ وآهك پخته شده است وچيز ديگرى ندارد احتياطا هم به آنها وهم به
گل يا غبار ، اگر برايش ممكن است ، تيمم نمايد . ولى تيمم به جواهر ، مانند سنگ
عقيق وفيروزه باطل مىباشد .
( 589 ) اگر خاك ، ريگ ، كلوخ وسنگ پيدا نشود ، بايد با تكان دادن لباس
وفرش ومانند آن خاك تهيه كند . همچنين اگر با خشك كردن گل بتواند خاك تهيه كند
بايد اين كار را انجام دهد ، واگر تهيه خاك به هيچ صورتي ممكن نيست ، دست خود
را بر لباس يا فرش ومانند آن بزند تا روى آن غبار آلود شود وبر آن تيمم كند واگر
غبار در لاي لباس يا فرش باشد تيمم بر آن صحيح نيست ، چنانچه گرد وغبار هم
پيدا نشود بايد به گل تيمم كند واگر گل هم پيدا نشود ، احتياط مستحب آن است كه
نماز را بدون تيمم بخواند وبنابر أقوى بعدا قضاى آن را بجا آورد .
( 590 ) كسى كه آب ندارد اگر برف يا يخ داشته باشد ، چنانچه ممكن است بايد
آن را آب كند وبا آن وضو بگيرد يا غسل نمايد ، واگر ممكن نيست وچيزى هم كه
تيمم به آن صحيح است ندارد ، احتياط مستحب آن است كه نماز را بدون وضو
وتيمم بخواند وبعدا بايد قضاى آن را هم بخواند .
( 591 ) اگر با خاك وريگ چيزى مانند كاه ، كه تيمم به آن باطل است مخلوط
شود ، نمىتواند به آن تيمم كند ولى اگر آن چيز به قدرى كم باشد كه در خاك يا
ريگ ، از بين رفته حساب شود ، تيمم به آن خاك وريگ صحيح است ، بلكه اگر آن
چيز كم باشد واز بين رفته هم حساب نشود ولى عرفا خاك وريگ گفته شود ، بعيد
نيست تيمم صحيح باشد .
( 592 ) تيمم به ديوار گلى صحيح است وهم چنين است تيمم به زمين وخاك
نمناك وتيمم به گل سفت شده نيز صحيح است . بنا بر اين گلى كه تيمم به آن با
وجود زمين وخاك خشك صحيح نيست ، گلى است كه تر باشد .
( 593 ) چيزى كه بر آن تيمم مىكند بايد پاك باشد واگر چيز پاكى كه تيمم به آن
صحيح است ندارد احتياط در اين است كه نماز را بدون تيمم بخواند وبعدا با وضو
يا غسل يا تيمم نماز را دو مرتبه بخواند .