هيچ چيزى جز آنچه را كه خداوند خواسته بود نمىخواستند .
سپس فرمود : اى محمّد ! اين همان آيينى است كه هر كس از آن پيشى گيرد از دين خارج شده ، هر كس عقب بماند نابود مىگردد و هر كس ملازم و همراه آن باشد به حق پيوسته است . اين مطلب را غنيمت بشمار ، اى محمّد ! « 1 » علّامه مجلسى قدّس سرّه در شرح اين حديث گويد : « آنان را بر آفرينش موجودات گواه گرفت » ، يعنى : در حضور و پيش روى آنان موجودات را آفريد و آنان بر كيفيّت خلقت و رموز آن اشراف داشتند . « اطاعت آنان را بر موجودات لازم فرمود » يعنى : اطاعت آنان را بر تمام موجودات ، حتّى جمادات و موجودات آسمانى و زمينى واجب ساخت ، « و امور موجودات را به آنان واگذار كرد » يعنى : حلال و حرام كردن و بخشيدن و نبخشيدن را - هر چند ظاهر عبارت اين معنى را مىرساند كه حتّى تدبير موجودات از حركات و سكنات و ارزاق و عمرها و امثال آن را - به آنان واگذار كرد . « 2 »
( 1 ) 15 - ابو سعيد خدرى گويد : در خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نشسته بوديم ، مردى از راه رسيد و از حضرت درخواست كرد كه دربارهء بيان خداوند كه فرموده است :
أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ
، توضيح دهد كه اينان چه كسانى هستند كه از ملائكهء مقرّبين برتر و والاترند ؟ رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : منظور از آنان من ، على ، فاطمه ، حسن و حسين مىباشيم كه در سرادق عرش بوديم و دو هزار سال پيش از آنكه خداوند آدم عليه السّلام را بيافريند ، خداوند را تسبيح مىكرديم و ملائكه با تسبيح ما تسبيح مىكردند . هنگامى كه خداوند آدم را آفريد به ملائكه دستور فرمود كه بر او سجده كنند ، و مأمور به سجود نشده بودند مگر به خاطر وجود ما . به جز ابليس ، همهء فرشتگان سجده كردند . خداوند متعال به او فرمود : « اى ابليس ! چه چيز تو را بازداشت از اينكه بر آنچه كه من با دست قدرت خود آفريدهام ، سجده كنى ؟ آيا استكبار ورزيدى يا از موجودات عالى و برتر بودى ؟ » يعنى از اين پنج تنى كه اسامى
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، ج 15 ص 19 .
( 2 ) علّامه مجلسى ، ملا محمّد باقر ، مرآة العقول ، ج 5 صص 192 - 190 .