إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
« 1 » ( 1 ) ابن حجر گويد : روايت صحيح از كعب بن عجره رسيده است كه هنگامى كه آيهء
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً
نازل شد ، گفتيم : اى رسول خدا ! كيفيت سلام دادن به شما را دانستيم ، چگونه بر شما صلوات بفرستيم ؟ فرمود :
بگوييد : اللّهمّ صلّ على محمّد و آل محمّد .
پرسش اصحاب پس از نزول اين آيه از آن حضرت دربارهء كيفيّت صلوات و پاسخ حضرت بدين گونه ، بر اين امر اشاره دارد كه مقصود از اين آيه امر و دستور دادن به صلوات بر اهل بيت و آل آن حضرت است ، و گرنه به دنبال نزول آيه ، آنان از صلوات ( بر اهل بيت ) سؤال نمىكردند و حضرت هم بدين گونه پاسخ نمىفرمود .
پاسخ حضرت بدين منوال ، دليل بر آن است كه صلوات فرستادن بر آنان نيز مورد امر و دستور الهى است و آن حضرت ايشان را جانشين خود قرار داده است ، زيرا مقصود از صلوات بر آن حضرت ، گراميداشت و تعظيم بيشترى است از آن بزرگوار . و تعظيم و بزرگداشت خاندان حضرت ، تعظيم خود آن حضرت محسوب مىشود و بنابراين ، هنگامى كه آنان را داخل كساء نمود عرضه داشت : خداوندا ! اينان از من هستند و من هم از آنانم ، صلوات و رحمت و آمرزش و خشنودىات را شامل حال من و اينان بگردان ! و مقتضاى اجابت اين دعا آن است كه خداوند بر آنان به همراه آن حضرت صلوات و درود بفرستد و از اين رو از مؤمنان خواسته است تا به همراه آن حضرت ، بر آنان نيز صلوات بفرستند .
نيز روايت شده است كه فرمود : بر من صلوات ابتر و بىدنباله نفرستيد ! اصحاب پرسيدند : صلوات بىدنباله چيست ؟ فرمود : اينكه بگوييد : اللّهمّ صلّ على محمّد ، و بعد خوددارى كنيد ، بلكه بگوييد : اللّهمّ صلّ على محمّد و آل محمّد . « 2 »
هامش
( 1 ) شورى ( 42 ) : 22 .
( 2 ) ابن حجر ، الصواعق المحرقه ، ص 146 .