فهمى و برداشتى عادى و معمولى داشته باشيم .
( 1 )
امر سوم : اختلاف زمان با آنچه كه الآن هست
از آن جمله روايتى است كه مسلم از رسول خدا - صلوات اللّه عليه و آله - نقل كرده كه آن حضرت دربارهء دجال سخن مىگفت : راوى مىگويد : گفتيم اى رسول خدا مدّت بقاء او در روى زمين چقدر است ؟ حضرت پاسخ داد : چهل روز ، هر روزى همچون يك سال و روزى چون يك ماه و روزى چون روز جمعه و ديگر روزهايش همچون روزهاى شما .
گفتيم : اى رسول خدا آن روزى كه همچون يك سال است آيا نماز يك روز ما را بس است . فرمود : نه ، براى آن روز اندازهء خودش بگيريد . « 71 »
همانطورى كه طول زمان او روايت شده كوتاهى دوران او نيز روايت شده است .
( 2 ) بخارى از حضرت رسول روايت كرده است كه آن حضرت فرمود : « زمان بهم نزديك مىشود . . . » « 72 »
ابن ماجه روايت كرده كه رسول خدا دربارهء دجال صحبت مىكرد و فرمود :
روزهاى او چهل سال ، سال همچون نيم سال ، و سال همچون يك ماه ، و ماه همچون يك جمعه ، و روزهاى آخرش همچون جرقّهء آتش . فردى از شما صبحگاهان از دروازهء شهر وارد مىشود و به دروازهء ديگر نرسيده كه شب مىشود . گفته شد : اى رسول خدا در اين روزهاى كوتاه چه كنيم ؟ فرمود : براى نماز اندازه بگيريد همانطور كه در روزهاى بلند اندازهاى مىگيريد و سپس نماز بخوانيد . « 73 »
( 3 ) بهترين دليل براى بطلان اين دو حديث تعارض و تخالف اين دو حديث است با يكديگر ؛ چون يكى بر طولانى بودن زمان دجال و ديگرى بر كوتاه بودن آن دلالت دارد .
هامش
( 71 ) صحيح مسلم 8 / 197 .
( 72 ) صحيح بخارى 9 / 61 .
( 73 ) سنن ابن ماجه 2 / 1362 .