( 1 )
جهت چهارم : تقسيمبنديهايى كلّى براى روايات علائم ظهور
روايات علائم ظهور را از جهات گوناگون تقسيم مىكنيم تا طريق استفاده و استدلال به آنها بهتر مشخّص شود ، و معلوم شود كه در چه مواردى مفيد و قابل استفاده است ، و در چه مواردى قابل استناد نيست .
آنچه مىشود گفت آن است كه اين روايات را به دو بخش اصلى مىتوان تقسيم كرد :
اوّل از جهت ترتيب زمانى ، و دوم از جهت اتّكا و استناد آنها به معجزات .
با در نظر گرفتن تقسيم فوق بناچار بايد از دو ناحيه صحبت كرد .
( 2 )
ناحيهء اوّل : ترتيب زمانى حوادث
اين مطلب را در ضمن چند نكته بحث مىكنيم :
( 3 )
نكتهء اوّل : حوادثى كه تاريخ گوياى وقوع آنها است
و از رخ دادن آنها خبر داده است .
رسول خدا و ائمّهء اطهار - صلوات اللّه عليهم اجمعين - پيش از وقوع بعضى از حوادث از آنها خبر دادهاند ، چه آنها كه با حضرت بقيّة اللّه - عليه السلام - مربوط است ، و چه وقايعى كه ارتباطى ندارد و آن حوادث در زمانهاى پيش از ما اتّفاق افتاده است و تاريخ گوياى وقوع آنها است ، و بهترين و بزرگترين دليل بر صدق آن روايات همان وقوع آنها است ، گرچه در مواردى