بوجود آيد ! ؟
( 1 ) اگر كسى بگويد : آن آزمايش همگانى كه در دوران غيبت كبرى در جامعهء اسلامى حاكم است ، چنين شخصى را تربيت مىكند و شايستگى لازم را در او بوجود مىآورد .
در پاسخ مىگوئيم : نه ! هرگز چنين شايستگى بوجود نخواهد آمد . زيرا آخرين چيزى كه از تمحيص و آزمايش بدست مىآيد ، وجود يك عدّه افراد با اخلاص و درجه عالى است ، بطورى كه بتوانند در رهبرى جهانى سهمى داشته باشند و شركت جويند ، در صورتى كه زير نظر آن رهبر بزرگ باشند . لكن تمحيص و آزمايش چندينساله نمىتواند شخصيّتى واجد شرايط رهبرى بسازد .
( 2 ) اگر كسى بگويد : ممكن است فرض كنيم كه نتيجهء تمحيص و آزمايش نسبت به يك شخص بيشتر باشد ، تا حدّى كه قابليّت رهبرى را در او بوجود آورد و از او رهبرى جهانى بسازد .
در پاسخ مىگوئيم : اصولا تحميص ، توان سازندگى چنين شخصى را ندارد . زيرا آزمايش چيزى است و رهبرى چيزى ديگر . اگر آن آموزشهائى كه حضرت بقيّة اللّه بعد از ظهورش به اين افراد آزمايش شده مىدهد ، وجود نداشته باشد ؛ آنها هم نمىتوانند سهمى در اداره و رهبرى جهان داشته باشند . زيرا تمحيص و آزمايشات الهى ، نيروى ايمان و ارادهء افراد را تقويت مىكند . و تنها ايمان كامل و اراده محكم براى اداره و رهبرى كافى نيست . گرچه چنين افرادى براى شركت در جبهههاى جنگ و دفاع از عقيده و دين به درد مىخورند ، و در جنگ جهانى حضرت هم آن افراد با اخلاص نقشى بيشتر از شركت در جبهههاى جنگ ندارند . و ما اگر چه منكر آثار برجستهء تمحيص در رشد اخلاقى و دينى افراد نيستيم و اين مطلب را قبول داريم كه حتّى مىتواند افراد را در مقابل امواج خروشان انحرافات نگهدارى كند ، لكن در عين حال نمىتواند عاملى اساسى براى رهبرى جهانى باشد . بنابراين تمحيص عامل پيدايش شخص مهدى نمىباشد و هر شخصى كه با فاصلهء زمانى دور تر از زمان ائمّه بوجود آيد ، به خاطر آن كه از تربيت الهى به دور مانده است ، نخواهد توانست وظيفهء مهمّ مهدويّت را
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 520
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٥٢٠