در پاسخ گوئيم : اگر مقصود شما از وجود او رهبرى و انجام كارهاى رهبرى است ، در صورتى كه اصل برنامه تنظيم نشده و نقشه به دست او داده نشده است ؛ با چه برنامهاى رهبرى خود را انجام دهد ؟
( 1 ) و اگر مقصود شما صرف وجود او است ، اگر چه در حال غيبت و بدون انجام كارى باشد كه حتّى پيش از اسلام وجود داشته باشد و تا هنگام اذن خداوند براى ظهور در همان حالت باقى بماند ؛ در اين صورت اين احتمال به گونهاى تغيير فكر و انديشه و پائين آوردن سطح فكر را در بر دارد . زيرا در اين صورت اصلا لزومى ندارد كه وجود داشته باشد . زيرا با وجودش خالى از حكمت و بىفايده است . خداوند كار بيهوده انجام نمىدهد ، و نمىبايست او را در آن شرايط ايجاد كند .
( 2 ) ولى وجود او بعد از آمدن اسلام و در حال غيبت نگهداشتن وى ، از چندين جهت داراى فايده و حكمت مىباشد ، كه اگر پيش از اسلام وجود مىداشت و سالهاى سال مىخواست غايب باشد ، شك و ترديد در ذهن ، و شبهات در گفتار مردم بيشتر شده و كمتر از ادلّه و براهين كافى كه پايههاى محكمى براى استدلال باشند ، در دست داشتيم . بنابراين اگر پيش از اسلام موجود مىشد ، در نظر مردم ، كم ارزش بود و دليلى بر وجودش نداشتيم . و خداوند از اوّل برنامه را طورى ترتيب داده كه اين محذورات پيش نيايد . و ديگر انگيزههائى كه خداوند خود به آنها داناست . و بدين ترتيب مشخّص مىشود كه مىبايست وجود و تولّد رهبر بعد از آمدن اصل برنامه باشد .
و شرط دوم از نظر تحقّق خارجى در اين زمان ، وجود پيشوا و رهبرى است كه براى روز موعود ذخيره شده است ، البتّه با توجّه به اعتقاد به غيبت .
( 3 ) فوائد و آثار مهمّى كه در رابطه با ايجاد آمادگى و آزمايش بر وجود آن حضرت مترتّب است ، قبلا دانسته شد . مانند تربيت يافتن در خطّ پيروى از او و احترام گذاردن به نظريّه و رأى آن حضرت و امتثال دستورات و اوامرش ؛ كه اگر حضرت در غيبت به سر نمىبرد اين مراتب حاصل نمىشد . به اضافهء ديگر مصالحى كه ان شاء اللّه در جاى خود در آن باره بحث خواهيم كرد .
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 508
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٥٠٨