بلكه مىتوان گفت افراد آزمايش شده و كامل ، حتّى از اين درجه هم بالاتر مىباشند ، چنان كه روايات ديگرى بر اين مطلب دلالت مىكند .
( 1 ) از آن جمله اين روايت كه صدوق در كتاب كمال الدين از حضرت زين العابدين ، امام سجّاد - عليه السلام - نقل مىكند كه آن حضرت دربارهء حضرت مهدى چنين فرموده است :
« همانا مردم زمان غيبت آن حضرت ، كه به امامت او معتقد و منتظر ظهور او مىباشند ، از مردم تمام زمانها برتر مىباشند ؛ زيرا خداوند متعال عقل و انديشهاى به آنان داده است ، كه غيبت در نظر آنها ، همچون مشاهده و ظهور مىباشد و آنان را در چنين شرايطى ، همچون مجاهدان پيكارگر در حضور رسول خدا قرار داده است . آنان مخلصانى راستينند و همانها هستند كه در پنهانى و آشكار ، مردم را به دين خدا دعوت مىكنند » « 18 » .
( 2 ) شيخ طوسى در كتاب الغيبه « 19 » از حضرت رسول - صلّى اللّه عليه و آله - روايت كرده است كه فرمود :
« به زودى مردمى بعد از شما خواهند آمد ، يك مرد آنان پاداش پنجاه نفر از شما را خواهد داشت . گفتند : اى رسول خدا ، ما با تو در بدر و احد و حنين بودهايم و قرآن در بين ما نازل شده است ! فرمود : اگر شما آنچه را كه آنان متحمّل مىشوند ، بخواهيد تحمّل كنيد ، نمىتوانيد همچون آنان پايدار و بردبار باشيد » .
( 3 ) بنابراين مىتوان گفت كه اين افراد صابر و پايدار ، از عموم مردم زمان رسول خدا برترند . و سرّ اين مطلب در همان است كه گفتيم كه اينان از نظر امتحان و آزمايش عميقتر و امتحاناتشان دشوارتر است ولى امتحان آنان سطحىتر مىباشد و خواهناخواه آن كس كه عمقش بيشتر است ، از آن كس كه سطحىتر است ارزندهتر خواهد بود . و معناى فرمايش رسول خدا همين است كه فرمود : « شما اگر آنچه را كه آنان متحمّل مىشوند ، بخواهيد تحمّل كنيد ، نمىتوانيد همچون آنان پايدارى و مقاومت كنيد » .
هامش
( 18 ) كمال الدين / 320
( 19 ) كتاب الغيبه ص 275 . در كتاب الخرائج همين روايت در ص 195 آمده است .