اهميّتى داشت ) . در حالى كه امروز در سراسر روى زمين جائى را كه با نام اسلام ، حكومتى رسمى داشته باشد نمىبينيم « 14 » و تمام حكومتها به ماديّت و بىدينى روى آوردهاند .
( 1 ) 2 ) نظام حكومت و برنامهريزيهاى دولتها در آن زمان ، از جهات گوناگون ، سادهتر از نظامات حكومتها در اين زمان بوده است ؛ از جهت ارتش ، پليس ، نوع سلاح جنگى ، شكل حكومت ، اطّلاعات و تشكيلات امنيّتى ، سازمانهاى ادارى ، احزاب و گروهها و ديگر برنامههاى دولتها .
( 2 ) 3 ) در آن زمان ، اگر هم افكار و انديشههاى الحادى و تخريبى به جنگ جامعهء اسلامى مىآمد ، هم از سوى عامهء مردم رد مىشد ، و هم از نظر حكومتها مطرود بود و خود آن افكار هم چندان نيرو و توانى نداشتند ؛ لكن امروزه افكار مادّى از سوى هزاران دانشمند و نويسندهء تأييد و تقويت مىشود و وسائل ارتباط جمعى دنيا در اختيار آن افراد بىدين و خدانشناس است ، و بسيارى از دولتها نيز پشتيبان همان افكار و انديشههاى الحادى بوده و امكانات خود را در راه نشر و گسترش آنها به كار مىبرند و با مخالفين خود با تمام قدرت مىجنگند ، و هر كس را كه بخواهد در مقابل آنها ايستاده و مردم را به حق و حقيقت و اسلام و تعاليم الهى دعوت كند ، از بين خواهند برد .
( 3 ) بنابراين مىبينيم كه ظلم و ستم بعد از دوران زندگى ظاهرى امامان بيشتر شده ، و همراه آنها آزمايش و امتحان خدائى سختتر گشته است ؛ بنابراين اگر براى ياران و اصحاب ائمّه - عليهم السلام - آن همه فضيلت و پاداش تعيين شده باشد ، دربارهء افراد با اخلاص اين دوره بايد بيشتر باشد ، و هر چه امتحان دشوارتر و سختتر باشد ، فضيلت و پاداش در نزد خدا بيشتر ، و كمالات به دست آمده در راه ايمان و اخلاص ، بزرگتر خواهد بود .
( 4 ) نكتهء دوم :
فرمايش حضرت صادق عليه السلام - كه فرمود : بر اين حالت كه شما
هامش
( 14 ) بايد توجه داشت كه اين كتاب قبل از برپا شدن نظام جمهورى اسلامى در ايران ، نوشته شده است . ( مترجم )