يك برداشت و انديشهاى كلّى از آن دوره را ابتدا متذكّر شديم ، اين كار در اينجا مشكل و دشوار است ، زيرا دوران غيبت صغرى محدود بود و امكان نگرشى كوتاه و همه جانبه به تاريخ آن دوره بود ، لكن فترت غيبت كبرى داراى دو دورهء گذشته و آينده است ؛ آينده را جز خدا كسى نمىداند ، و گذشته را اگر بتوانيم تاريخ هزار و چندسالهاش را بدست آوريم امكان آن هست كه برداشتى كلّى و شكلى جامع از آن داشته باشيم ، لكن اين كار از حدّ توان يك فرد خارج است مخصوصا اگر بخواهد به اجمال و اختصار سخن گويد .
علاوه بر آن ، اگر پژوهشگرى معمولى تاريخ هزار سالهء اخير را تا زمان معاصر مطالعه كرده باشد ، در مورد اين بحث او را كفايت مىكند ، زيرا تاريخ مخصوص حضرت مهدى چندان ارتباط زيادى به حوادث و رويدادهاى عمومى جهان ندارد ، بر خلاف دوران ظهور امامان پيشين كه خطّمشى زندگى آنها رابطهاى مستقيم با رويدادهاى عمومى اجتماع داشت .
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 44
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٤٤