( 1 ) 3 ) مسلم « 44 » از حذيفه يمانى ، در ضمن گفتگوئى كه با رسول خدا - صلوات اللّه عليه و آله - داشته است ، نقل مىكند كه رسول خدا فرمود : بعد از من پيشوايانى خواهند بود كه به راه و روش من رفتار نخواهند كرد . و به زودى در بين آنها مردانى به به پا خواهند خاست كه دلهايشان دل شيطان در اندام انسانى است . حذيفه گويد : عرض كردم : اى رسول خدا ، اگر چنين زمانهاى را درك كردم ، چه كنم ؟ فرمود : به فرمان فرمانروا گوش فرا مىدهى و اطاعت مىكنى ، و اگر به پشتت زد و مالت را گرفت ، گوش بده و اطاعت كن .
( 2 ) ديگر كتب صحاح نيز همين مضمون را نقل كردهاند ، ولى ما به همان مقدار كه دو كتاب صحيح مسلم و بخارى روايت كردهاند بسنده كرديم .
اينها بود اخبارى كه دلالت بر صبر و پايدارى مىكردند ، و امّا اخبار و رواياتى كه گوياى مشكلات صبر و دشوارى آن مىباشند عبارتند از :
( 3 ) 1 ) ابو داوود از مقداد بن اسود « 45 » روايت كرده است كه وى مىگويد : به خدا سوگند از رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - شنيدم كه مىفرمود :
« خوشبخت كسى است كه از فتنهها دورى گزيند . خوشبخت كسى است كه از فتنهها دورى گزيند . خوشبخت كسى است كه از فتنهها دورى گزيند . و كسى كه مبتلا گردد و صبر كند و پايدارى نمايد ؛ واى به حال او ، ( يعنى چه قدر سخت و دشوار است . ) »
( 4 ) 2 ) نعمانى در كتاب غيبت « 46 » از حضرت باقر - عليه السلام - روايت كرده است كه حضرت فرمود :
« نه به خدا سوگند ، آنچه كه به سويش گردن دراز كرده و چشم به راه آن هستيد ، نخواهد آمد مگر بعد از نوميدى . »
( 5 ) 3 ) در حديث ديگرى از آن حضرت « 47 » دربارهء شرور و بديهائى كه پيش از ظهور حضرت بقيّة اللّه به مردم مىرسد ، روايت كرده است كه :
هامش
( 44 ) صحيح مسلم 6 / 20 .
( 45 ) سنن ابو داوود 2 / 417 .
( 46 ) غيبت نعمانى / 209 .
( 47 ) غيبت نعمانى / 235 .