( 1 ) در مقابل ، بسيارى از روايات مربوط به اخبار آينده دلالت مىكند بر وجوب كنارهگيرى و خانهنشينى ، به طورى كه مىتوان گفت تمام اخبار عامه و اهل تسنن و اغلب اخبار خاصه و شيعيان گوياى اين مطلب مىباشند ، و كمتر روايتى را مىتوان يافت كه دستور به جهاد داده باشد و در دست گرفتن زمام امر را لازم دانسته باشد ، كه در آينده به آنها خواهيم پرداخت .
حال بايد ببينيم كه قواعد عمومى اسلامى ، مقتضى كدام يك از دو وظيفه است ؟ آيا يكى از آن دو را بايد انجام داد ، يا اينكه در حالات مختلف ، انجام هر دو لازم است ؛ و در پرتو اين قواعد از آن روايات چه مىفهميم ؟ در اينجا بايد ابتدا از آن قواعد سخن گفت و در آخر روايات را بررسى كرد .
( 2 )
نكته دوم : عزلت و جهاد در دورهء غيبت از ديدگاه قواعد عمومى
در اين باره مىتوان از دو سوى نگريست ( 3 )
جانب اوّل : احكام و دستورات اسلامى از نظر فقهى ، در زمينه كوشش و تلاش اجتماعى
، و يا كنارهگيرى و خانه نشستن .
كار و تلاش اجتماعى اسلامى به منظور هدايت و اصلاح مردم ، به دو بخش عمده تقسيم مىشود :
اوّل : امر به معروف و نهى از منكر دوم : جهاد و دعوت به سوى اسلام هر يك از اين دو ، قلمرو ويژه و شرايط مخصوصى دارند .
جهاد در مفهوم گستردهاش شامل استقرار و تثبيت عقايد اسلامى ، يا به صورت انتشار و تبليغ از آن ، و يا به صورت دفاع از حريم آن مىشود ،
هامش
نرسيده است و قدم در جائى كه كفار را به خشم آورد نگذاشتهاند و از دشمن چيزى به آنان نرسيده است مگر اينكه خداوند بخاطر آن كار شايستهاى به حسابشان منظور داشته . خداوند پاداش نيكوكاران را تباه نمىكند .