آنكه اهل سعادت است ، سعيد و نيكفرجام گردد » . « 3 »
و اين امتحان الهى ، جز اين نيست كه شروع شده و تحقّق يافته است « تا هر كس كه نابود مىشود از روى دليل و بينه باشد و آنكه حيات مىيابد نيز » « 4 » .
زيرا كسى كه شقى و منحرف مىشود ، فردى است كه به صحّت رأى و عمل خود قانع و راضى مىباشد و در نتيجه با شقاوت و انحراف هلاك مىشود و سزاوار لعنت و نفرين الهى و خسران هميشگى مىگردد ؛ و آن كس كه در نتيجه امتحان ، بواسطهء ايمانش سعادتمند مىشود ، ايمان او استوار و نيرومند و خالص و ناب است .
( 1 )
روش بررسى و دشواريهاى آن
تاريخ غيبت كبرى از جهت رويدادهاى عمومى و همگانيش ، شايد از روشنترين دورانهاى تاريخى باشد و تدوينش از آسانترين آنها . چرا كه تاريخى است نزديك و يا معاصر با ما ، كه پيوسته با آن درگير و در برخورد مىباشيم . در عين حال آن بخش از اين دوران كه با حضرت مهدى - عليه السلام - ارتباط پيدا مىكند ، از پيچيدگى و دشوارى خاصّى برخوردار است و نتيجهگيرى از آن مشكل است ، كه به زودى علل و عوامل آن را بيان خواهيم كرد . پس پژوهشگرى كه اين در را كوبد و بخواهد يك بررسى تاريخى اسلامى حساب شده و گسترده داشته باشد ، با سؤالات پيچيدهء دشوارى روبرو مىشود كه چارهاى از پاسخگويى به آنها ندارد . و اگر هم برخى از آنها را ناديده بگيريم با موارد تأسّفانگيزى برخورد مىكنيم كه از قلم افتاده است ؛ و لذا پژوهشگر بايد براى بسيارى از سؤالات پاسخى بيابد تا بتواند تاريخى منظّم و پيوسته و جامع بنويسد .
( 2 ) از جمله سؤالاتى كه با آنها مواجه مىشويم ، پرسش از جايگاه حضرت مهدى - سلام اللّه عليه - و نحوه و وسائل عادى زندگى آن حضرت در دوران
هامش
( 3 ) نصّ حديث و توضيحات پيرامون امتحان الهى در ضمن همين كتاب خواهد آمد .
( 4 ) انفال / 42 :لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ.