( 1 ) و از آن جمله است عبارت « وسائل و ابزار موسيقى و زنان خواننده آشكار مىشوند » و يا « زنان خواننده آورده مىشوند » ، با اين كه اين امور از دوران خلافت بنى اميّه و تا چندين قرن بعد از آنان نيز وجود يافته و اتفاق افتاده است ، در عين حال مىتوانيم معنايى عمومىتر و گستردهتر از آن بفهميم تا شامل مجلسهاى لهو و آوازهخوانى كه وسائل جديد تبليغاتى پخش مىكنند ، نيز بشود ؛ و نيز مواردى از رفتارهاى خلافت عفّت و غير اخلاقى را كه در پردههاى سينما و تلوزيون و يا با امواج راديو عرضه مىدارند ، دربرگيرد ؛ زيرا تنها تفاوت مجالسى كه امروزه در سينماها و يا در كنار راديو و تلويزيونها و . . . تشكيل مىشود ، با محافل لهو و لعب قديمى در آن است كه شنونده و يا بيننده با اجرا كنندگان در يك جا جمع نمىشوند ، و از پشت دستگاه ، بيننده و يا شنوندهء آن مىباشند ، چنان كه از جهت ميزان انحراف از اسلام و مخالفت با تعاليم آن نيز اختلافى ندارند .
( 2 ) امر نهم : در روايتى كه ابن عباس از حضرت رسول روايت كرده بود ، مطالبى در ضمن سخنان رسول خدا وجود داشت كه اشخاصى كه در آن زمان زندگى مىكردند معنايى مشكل و پيچيده از آن مىفهميدند ، و فقط به اندازه معناى لغوى ، چيزى از آن درك مىكردند ؛ لكن زمانهاى اخير بر اثر تجربهها و آزمايشات پيشرفته ، اهميّت آنها و مطالب ارزندهء آن را بهتر فهميده و اثر شگفتآور آن را در جوامع بشرى درك كردهاند .
( 3 ) از آن جمله است اين عبارت : « اگر سخن گويند آنها را مىكشند ، و اگر ساكت نشينند ، مال و جان آنها را مباح مىشمرند » ، كه رسول خدا در اين جمله ، رفتار حكام و فرمانروايان اسلامى را با افراد تحت حكومت خود تشريح فرموده است ، كه چگونه مسلمانها را به ضعف و سستى كشانيده و به زور و ستم بر آنها حكمرانى مىكنند ؛ كه در اين گونه رفتارهاى ظالمانه ، فرقى بين دستورات استبدادى يك ديكتاتور با قوانين ساختگى بشرى كه زير بنايى مادى و بشرى دارد و از قوانين الهى به دور است نمىباشد .
( 4 ) در اين شرايط نخستين چيزى كه امّت اسلامى با آن برخورد مىكنند همان
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 338
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٣٣٨