( 1 ) ما در بسيارى از افراد ، يك چنين جدايى بين عقيده و رفتارشان مىبينيم ، در عين حال كه داراى عقايد درستى هستند ، ولى در رفتار و عمل انحرافاتى دارند ، و به خاطر مشكلات زندگى و احتياجات مادى گاهى دست به كارهاى ناشايست مىزنند ، و در عين حال معناى ظلم و ستم و زشتى و تباهى آن را مىدانند و خود را در مقابل تعاليم الهى مسئول دانسته و نسبت به آنها مقصّر و گنهكار مىبينند ، و لذا عقيده و مرام خود را در دل پنهان داشته و در ظاهر با ستمكاران و متجاوزان همكارى و همراهى مىكنند .
( 2 ) اين گونه اشخاص به مجرد اينكه پردههاى ظلم عقب مىرود ، و آفتاب عدالت ، صحنه گيتى را روشن مىكند ، آن اخلاص اقتضائى خود را كه در باطن ضمير خود پنهان داشتهاند آشكار مىكنند و به استقبال عدالت شتافته و با جوش و خروشى هر چه تمامتر به همكارى و يارى شرايط جديد در كنار دولت حقه برمىخيزند . « 5 »
هامش
( 5 ) ما نمونهء اين افراد را در روزها و ماههاى نخستين پيروزى انقلاب اسلامى ايران فراوان ديدهايم ، و بىتوجّهى به همين نكته بود كه بسيارى از روشنفكران غربزده را در محاسبهء نيروى معنوى مردم دچار اشتباه كرده وجود هزاران انسان فداكار را كه با پيروزى انقلاب اسلامى ، اخلاص و ايمان نهانى خود را آشكار كرده و با اينكه در نظام قبل همين جوانهاى بيكاره و در صف سينما ايستاده ، و يا برخى از همكاران ظلمه و گروهى از ارتشيان در خدمت طاغوت رژه رفته ، در پگاه روز 22 بهمن به يك بار اخلاص درونى و ايمان باطنى خود را كه كولهبار امانت صدها سال تعاليم شيعى در اين سرزمين بوده و به آنها به ارث رسيده بود و در دوران سياه حكومت طاغوت چهرهاى نشان نداده بود به يك بار با شركت فعّال در نهادهاى انقلابى اسلامى ، رخسار زيباى خود را نشان داد ، تا حدّى كه چشم جهانيان را خيره خود كرد . اين همه ايثارها و گذشتها ، شهادتها و جانبازيها را از همين مردم طاغوت زده ديديم و اين خود حجّتى شد براى ما كه وديعهء عشق و محبّت به خاندان پيامبر و آل على - عليهم السلام - و لو در چهرهاى به ظاهر گنهكار ، اگر در همان باطن اشخاص حفظ شود و لو در سال يك روز ، و در مراسم عاشورا جلوهگرى كند ، براى شتافتن به حضور حضرت بقيّة اللّه مفيد است و اميدزا . پس چندان هم به اخلاصهاى مشخّص و به آمار اندك آنها تكيه نكنيد ، بلكه به تعبير نويسنده دانشمند و محترم كتاب به اخلاصهاى اقتضائى تكيه داشته و در ايجاد آنها بكوشيم ، كه شكوفا شدن و از پس بر آمدن همان اخلاصهاى اقتضائى و به فعليّت رسيدن همانها است كه تبديل به صفوف متّحده لشكريان حضرت بقيّة اللّه خواهد شد ، و همانها گروه مستضعفان وارث زمين خواهند بود . ( مترجم )