درستى بكنند و به مبارزه با آنها برخيزند . ( فلسفه اين گونه اخبار و پيشگوييها را همراه با ارتباطش با جوامع اسلامى و پيروان حضرت در آينده خواهيم گفت . )
روايات ديگرى نيز آمده است كه گوياى خوبى اوضاع دينى و سياسى و اقتصادى فرد يا جامعه اسلامى مىباشد كه مىتوان آنها را به چندين دسته تقسيم كرد :
( 1 ) دسته اوّل : رواياتى كه خوبى اوضاع مردم را بعد از ظهور حضرت مىگويد ، كه در نقل اين روايات ، شيعه و سنى متفقند و در اين باره روايات بسيارى وارد شده است ؛ و آنها مخصوص به دوران بعد از ظهور است كه موضوع سومين كتاب از اين مجموعه مىباشد .
( 2 ) دسته دوم : رواياتى كه بر كثرت و فراوانى مال و غذا به همراه « دجال يك چشم » دلالت مىكند . اين گونه اخبار ، بيشتر در كتب و مدارك اهل سنت به چشم مىخورد و در اخبار شيعه اماميه بسيار اندك نقل شده است . اينها به بخش سوم اين كتاب مربوط مىشود و - ان شاء اللّه - به زودى به بررسى آنها خواهيم پرداخت .
( 3 ) دسته سوم : رواياتى كه بر وجود افرادى برگزيده و با اخلاص و نيرومند در دوران غيبت كبرى دلالت دارد ، كه چندان زياد هم نيست و در كتب شيعه و سنى به چشم مىخورد . در فصل آينده ، آنجا كه برنامهريزى و مقدمهچينى خدايى را براى روز ظهور حضرت بررسى مىكنيم ، به توضيح آنها خواهيم پرداخت .
( 4 ) دسته چهارم : رواياتى كه گوياى بهبود وضع عمومى مردم است ، بدون اينكه تاريخ زمان آن را بگويد و يا اينكه به مكان و محل مخصوصى محدود گرداند . بسيارى از اين احاديث در كتب اهل سنت آمده است .
اين روايات را بايد مربوط به يكى از سه دسته روايات قبل ، بخصوص روايات دوران بعد از ظهور دانست كه زمين از عدل و داد پر مىشود همانگونه كه از ستم و بيداد پر شده است ، و نمىتوان آنها را مربوط به دوران غيبت كبرى دانست ؛ زيرا فساد و تباهى مردم در اين زمان از مسلميات روايات است .
اين بود اقسام كلّى رواياتى كه گوياى وضع آينده مىباشد . اين موارد را يادآورى كرديم تا احاطهء لازم براى بررسى و پاكسازى آنها در آينده فراهم آيد .
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 232
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٢٣٢