در بخش آينده خواهيم ديد .
( 1 ) علاوه بر اينكه گروهى از اين روايات حاوى پيشگويى حوادثى بوده كه بعدها پس از گذشت ساليانى دراز رخ داده است و اينها خود بهترين گواه بر صداقت آن احاديث و گويندهء آنها بوده ، و دليل بر آن است كه گويندگانش با خداوند ارتباط داشتهاند ؛ زيرا هر علم غيبى بايد به سرچشمهء علم غيب خداوند اتصال و پيوستگى داشته باشد .
بنابراين ، اين گونه روايات مىتواند جاى خالى آن دسته از رويدادهايى كه تاريخ آنها را ثبت نكرده ، پر كند ، لكن در عين حال خود همان روايات نيز مشكلات و مطالب دشوارى دارد كه بايد به بررسى آنها پرداخت و راه حل آن دشواريها و اشكالات را شناخت .
( 2 )
دشواريها و اشكالات
: اشكالات را مىتوان در دو بخش مهم خلاصه كرد ، زيرا گاهى به سنديّت روايت - يعنى اينكه راوى آيا مورد اطمينان است و راستگو بوده يا نه - و گاهى به دلالت آن ، يعنى آنچه كه ما از آن متن مىفهميم ، متوجّه است .
( 3 )
نكتهء اوّل : اشكالات مربوط به سنديّت روايات
اگر چه قاعدهء كلى در مورد همهء روايات اين است كه قبل از پذيرش آنها بايد در مورد وثاقت و صداقت راوى اطمينان حاصل شود ، ولى در اين گونه روايات كه ما مىخواهيم به بررسى آنها بپردازيم رعايت اين نكته اهميّت بيشترى دارد ؛ زيرا احتمال جعل و تحريف در اين گونه روايات به چندين جهت بيشتر است :
( 4 )
امر اوّل : احتمال جعل و وضع
كسى كه مىخواهد حديثى جعل كند ، از رسوايى و آشكار شدن مطلب مىترسد ؛ زيرا وقتى معلوم شود بر خلاف واقع بوده مفتضح مىشود ، لكن وقتى مىخواهد از آينده خبر بدهد ، هر چه آينده دور تر باشد راحتتر مىتواند به دروغ خبرى را بگويد و به چندين دليل راحتتر مىتواند جعل كند :