( 1 ) اين بود ده نمونه از اهدافى كه به خاطر آنها حضرت افرادى را به ديدار خود نائل مىسازند ، كه در برخى از اين اهداف آثار و بركات بسيار مهمّى در سطح اجتماع وجود داشت و بزرگترين نتيجه و اثر را براى جامعه اسلامى به بار مىآورد . البتّه اهداف ديگرى نيز وجود دارد كه در مواردى انجام گرفته و حضرت به خاطر آنها بر اشخاصى ظاهر گشته كه براى رعايت اختصار ، با كمال تأسّف ، از ذكر آنها خوددارى مىكنيم .
با در نظر گرفتن هدفهاى مذكور ، به روشنى مىبينيم كه تمامى آنها با آن قواعد و قوانين عمومى سازگار مىباشد ، زيرا در تمامى آنها حضرت به برخى از تعاليم و دستورات اسلامى جامه عمل پوشيده و منافاتى با غيبت نداشته و مطابق با تكليف شرعى و اسلامى است كه در صورت امكان مىبايست انجام بگيرد .
( 2 )
امر هفتم : آيا افرادى وجود دارند كه امام زمان - عليه السلام - را با عنوان حقيقى خود ببينند
و بشناسند يا خير ؟
در اين مورد در سه زمينه مىشود بحث كرد :
زمينه اوّل : مقتضاى قواعد عمومى در اين مورد چيست ؟
در اين باره مىشود اين چنين گفت : دانستيم كه يكى از علل اصلى پنهانى و غيبت آن حضرت اين بود كه اگر ظاهر و آشكار باشد ، ممكن است دشمنان او را هم چون پدران بزرگوارش كشته و از بين ببرند و ديگر وعده خدا تحقق نيافته و آنچه كه نص قرآن كريم است ؛ جامه عمل نپوشد .
( 3 ) رواياتى بر اين مطلب دلالت مىكند :
1 - روايت صدوق در كتاب كمال الدين از قول زرارة بن اعين كه گويد : از حضرت صادق - عليه السلام - شنيدم كه مىفرمود : براى قائم پيش از آنكه قيام كند غيبتى خواهد بود . گفتم : فدايت شوم ، چرا ؟ گفت : مىترسد ، و با دست خود به شكم و گردنش اشاره كرد . « 52 »
هامش
( 52 ) كمال الدين / 346 .