و مطالب صحيح است به برخى از مردم .
( 1 ) مثالها و نمونههاى اين گونه آموزشها از حضرت ، فراوان است . اين دعاهاى بسيار پرمعنى و مهم ، نه بدان جهت است كه لقلقه زبان گردد و هيچ فايده و بهرهاى نداشته باشد ، بلكه براى اين است كه خود متن و نصى باشد براى شناخت مفاهيم عاليه تعليم و تربيت اسلامى و مسائلى ژرف و عميق در راه حركت دادن مردم به سوى خداوند .
و بديهى است كه استفاده از روش دعا ، بهترين راه استتار و كتمان مقاصد عاليه پيشوايان ما بوده ؛ زيرا ، مشروعترين راه براى نزديكى به خدا ، كه هيچ كس نمىتوانسته مانع آن بشود و آن را تحت نظر گيرد ، و احيانا از آن جلوگيرى نمايد ، همين دعا بوده است . و لذا مىبينيم كه حضرت امام زين العابدين - عليه السلام - اين روش را اتّخاذ مىفرمايند و از راه دعا به تربيت مردم پرداخته و بلندترين مفاهيم و حقايق را در ضمن ادعيه به مردم مىآموزند .
( 2 ) حضرت بقيّة اللّه هم همين راه را انتخاب فرموده و لذا به بسيارى از مردم و دوستان خود ، دعاهاى گوناگونى آموخته كه از مهمترين آنها دعاى فرج است كه انسان را بر بدى وضع موجود او در دورانهاى فتنه و انحراف آگاه نموده ، آرزو و هدف نهائيش را به وى مىفهماند ، و رابطه و پيوند محكم عاطفى و ايمانى بين او و خداى متعال ايجاد مىكند ؛ آنجا كه مىگويد :
« اللهم عظم البلاء و برح الخفاء . . . » :
« خداوندا آزمايش بس بزرگ گشته ، پنهانيها آشكار گشته ، اميدها بريده شده و پردهها پس رفته ، زمين تنگ گشته و آسمان ديگر نمىبارد .
و شكوه و گلايه را به تو بايد كرد و در دشواريها و آسانيها ، تكيهگاه تو هستى . بار پروردگارا ، بر محمّد و دودمان او درود فرست ؛ همان زمامداران و اولى الامرى كه پيرويشان را بر ما واجب گردانيدهاى و با اين دستور ، موقعيّت و مقام آنان را به ما شناسانيدى . پس به حق آنان سوگند كه كار ما را گشايشى بخش ؛ به همين زودى ، به يك چشم به هم زدن و يا نزديكتر از آن . . . تا آخر دعا . » « 47 »
هامش
( 47 ) نجم ثاقب / 263 .