دست به انجام معجزات گوناگون بزند ، بلكه معجزه خود قانونى داشته و فقط در مورد اقامه حجّت و تربيت و هدايت مردم به كار مىرود .
( 1 ) در اين صورت ما مىتوانيم مسألهء تغيير شكل و قيافه حضرت را از راه معجزه پذيرا باشيم ، فقط در مواردى كه اقامه حجّت و يا زمينهسازى براى ظهور حضرت متوقف بر آن باشد ؛ لكن يافتن چنين موردى بسيار مشكل است ، زيرا نيازى به تغيير شكل نيست چون حضرت مىتواند به شكل و قيافه حقيقى خود آشكار شود و به صورت اعجاز پنهان گردد و كسى مطلع و آگاه نشود .
اين مسأله را نيز مطلبى كه قبلا گفته شد رد مىكند كه حضرت را در دوران غيبت صغرى و كبرى عده زيادى با شكل و قيافه حقيقى مىشناسند ، البته تغيير لباس و وضع ظاهرى نيز ممكن مىباشد .
( 2 ) بخش هفتم : برخى از اخبار مشاهده دلالت بر آن دارد كه حضرت را در قسمتهاى مختلف كشور عراق زيارت كردهاند ، و اين مسأله در بيشتر روايات مشاهده وجود دارد .
با در نظر گرفتن اين موضوع چنين به نظر مىرسد كه مركزيت در يك كشور مخصوص ، با وظيفه جهانى حضرت - كه بايد به تمام مشكلات مسلمانها مخصوصا گرفتاريهاى پيروان و دوستداران خود رسيدگى كند - منافات دارد .
اين اشكال را مىتوانيم از چندين جهت بررسى كرده و پاسخ دهيم :
1 - اخبار و رواياتى كه گوياى ديدار حضرت در ساير جاها غير از عراق مىباشند ، بر توجّه حضرت به مشكلات مسلمانان جهان دلالت دارد و مختص به كشور عراق نيست .
2 - بايد به اين نكته توجه داشته باشيم كه بسيارى از ديدارها در روايات نيامده و نقل نشده است ، لذا احتمال آن هست كه ديدارهاى بسيارى در خارج از كشور عراق بوده و زمينه براى نقل و بازگو كردن آنها آماده نبوده است .
( 3 ) علاوه بر اين كه فراموش نكردهايم كه حضرت بيشتر كارهاى خود را به صورت ناشناس انجام مىدهد كه اگر هم خبر آن به ما برسد ، ما بطور قطع و يقين نمىتوانيم به حضرت نسبت بدهيم . بنابراين امكان آن هست كه حضرت مستقيم
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 129
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص١٢٩