فاسد نگردد « 1 » .
همين مختصر ، آيينه تمامنماى زندگانى اعتقادى آن روزگار است و همانطور كه ياد كرديم بشدت آشفته و نابسامان بود . به همين مقدار در اين مورد اكتفا مىكنيم .
بىبندوبارى
يكى ديگر از پديدههاى زمان امام حسن عسكرى - عليه السّلام - حاكميت لهو و سرخوشى و شادكامى بود . بغداد و سامرّاء به مراكز اصلى عياشى ، بىشرمى و مسخرگى بدل شده بودند . خلفاى عباسى كه دلبسته و اسير شهوترانى ، لذت طلبى و كامرانى بودند و شبهاى گناهآلودشان با انواع محرمات و گناهان همراه بود جامعه را به سوى اين زندگى پوچ و سراپا فساد سوق دادند .
بيشتر خلفاى عباسى به شادكامى و لهو روى آورده بودند . در اينجا به برخى از اخبار اين باب گوش مىكنيم . مهدى نخستين كسى بود كه اين راه را بر خلفاى عباسى گشود . او شبها را با آواز ، شراب و موسيقى بسر مىبرد و دلباختهء كنيزكى « جوهر » نام بود كه در وصف او ابيات زير را سروده بود :
« اى « جوهر » دل تو بر گوهر فزونى ، خداوند تو را با زيبايى منظر و دلبرى به كمال رسانده است . اى بهترين خلق خدا ، هنگامى كه به خود عطر مىزنى سراسر خانه عنبرآميز مىشود . به خدا سوگند مهدى از تو به منبر خلافت شايستهتر نيست . پس اگر بخواهى خلع او به دست توست « 2 » » .
هامش
( 1 ) - رجال كشى ، ص 353 .
( 2 ) - البيان و التبيين :الا يا جوهر القلب * لقد زدت على الجوهرو قد اكملك اللّه * بحسن الدل و المنظراذا ما هلت يا احسن * خلق اللّه بالمزهر