شاعر ديگر آن روزگار « ابن الرومى » او را طى قصيدهاى سرشار از حقيقت - كه از گنجينههاى ادبيات عرب به شمار مىرود و ما بخشى از آن را در كتاب « زندگانى تحليلى امام هادى - عليه السّلام - » آوردهايم - مرثيه گفته است .
قيام زنگيان : يكى ديگر از قيامهاى محلى آن عصر كه عباسيان را سرگشته كرد « قيام زنگيان » « 1 » به رهبرى على بن عبد الرحيم از بنى عبد القيس بود كه براى جلب انظار و گردآورى تودهها و تأييد قيام ، ادعاى علوى بودن كرد و خود را از نوادههاى شهيد جاودانه اسلام زيد بن على بن الحسين - عليه السّلام - وانمود ساخت . نسبت داشتن به اين خاندان گرامى كه موجد حوادث سرنوشتسازى در عالم اسلام بودند تضمينى براى پيروزى قيام و رمزى از شورش و انقلاب بر ضد ستم و ظلم به شمار مىرفت .
به هر حال امام حسن عسكرى - عليه السّلام - ادعاى علوى بودن على بن محمّد رهبر قيام را رد كرده و فرمود : « صاحب الزنج ليس منا اهل البيت ؛ صاحب الزنج از ما اهل بيت نيست » « 2 » . تفصيل اين شورش ، شعارهاى انقلابيون و نتيجه آن در دائرة المعارفهاى تاريخ اسلامى مانند ، الكامل و غيره آمده است و ما صرفا براى نشان دادن عدم ثبات سياسى و نابسامانى و عدم امنيت در آن عصر آن را ياد كرديم .
قيام شام : متوكل ، گرگى از كارگزاران و مزدورانش را بر شام امارت داد و او زندگى شهروندان را به دوزخ بدل ساخت . آزادگان بر او شوريدند و او را از شهر بيرون كردند . همينكه متوكل از قضيه با خبر شد سپاهى گران مركب از هفت هزار سواره نظام و سه هزار پياده بدان ناحيه گسيل داشت و به فرمانده
هامش
( 1 ) - نظر به اينكه عده زيادى از سياهان گرد على را گرفتند و در اين شورش او را يار بودند اين قيام به نام زنگيان يا اصحاب الزنج ناميده شد - م .
( 2 ) - حاشيهء الكنى و الالقاب ، ج 2 ، ص 402 .