مىكند . شايد بتوانم بگويم سندى مهمتر از اين سند و مفيدتر و ارزندهتر براى جامعه نمىشناسم . در اين سند حضرت شرايط حكمرانى حاكم عادل را بيان مىكند و اهدافى را كه بايد در جامعه دنبال كند باز مىنمايد . اگر امام - عليه السّلام - را جز اين دعاى بزرگ ميراثى نبود به تنهايى گوياى توانايى حيرتانگيز و گستردگى معارف ايشان بود .
ستمگرى وزيران
بيشتر وزيران بنى عباس از ستمگران و طاغوتان بودند كه مردم را تحقير مىكردند و در لگدمال كردن آنان مبالغتى تمام داشتند ، در زمان منتصر عباسى ، وزيرش احمد بن الخصيب سواره از خانه خارج شد . مردى به دادخواهى نزدش آمد و او همچنان كه بر مركب نشسته بود پايش را از ركاب خارج كرده به سينه او كوفت كه بر اثر اين ضربه آن مرد درگذشت و اين قضيه زبانزد همگان شد . يكى از شاعران اين ماجرا را به نظم كشيده و گفت :
« به خليفه بگوييد : اى عموزاده پيامبر ! وزيرت را پايبند بزن زيرا او چموش است ، او را از لگد زدن به مردم بازدار و اگر مالى بخواهى نزد او اموال است » « 1 » .
در زمان « واثق » نيز وزيرش محمّد بن عبد الملك الزيات ، تنورى ساخته و در آن ميخهايى كار گذاشته بود كه در آن مردم را شكنجه مىداد ! « 2 » . علاوه بر ستم به مردم ، اموال و دارايى دولتى را نيز چپاول مىكردند و به غارت
هامش
( 1 ) - محاضرات فى تاريخ الامم الاسلاميه ، ص 270 :قل للخليفة يا بن عم محمّد * اشكل وزيرك انه شكالاشكله عن ركل الرجال و ان ترد * ما لا فعند وزيرك الاموال( 2 ) - المحاسن و المساوى ، ص 531 و الفخرى ، ص 214 .