( مسأله 2071 ) جو وگندم در ربا يك جنس حساب مىشود پس اگر مثلا يك من
گندم بدهد ويك من وپنج سير جو بگيرد ربا وحرام است ، ونيز اگر مثلا ده من جو
بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد چون جو را نقد گرفته وبعد از مدتي گندم را
مىدهد مثل آنست كه زيادى گرفته وحرام مىباشد .
( مسأله 2072 ) معامله ربا چه با مسلمان چه با كافر حرام است ولى اگر مسلمان
از كافرى كه در پناه اسلام نيست يا از كافرى كه در پناه اسلام است وربا گرفتن در
شريعتش جائز بأشد ربا بگيرد اشكال ندارد ، وهم چنين بين پدر وفرزند وزن وشوهر
ربا حرام نيست گرچه احتياط در ترك آن است . شرائط فروشنده وخريدار
( مسأله 2073 ) فروشنده وخريدار بايد داراى شش شرط باشند : ( أول ) آن كه بالغ
باشند . ( دوم ) آن كه عاقل باشند . ( سوم ) آن كه سفيه نباشند يعنى مال خود را در كارهاى
بيهوده مصرف نكنند . ( چهارم ) آن كه قصد خريد وفروش داشته باشند ، پس اگر مثلا به
شوخى بگويد مال خود را فروختم معامله باطل است . ( پنجم ) آن كه كسى آنها را
مجبور نكرده بأشد . ( ششم ) آن كه جنس وعوض را كه مىدهند مالك باشند واحكام
اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .
( مسأله 2074 ) معامله با بچه نا بالغ در مالش كه مستقل در معامله بأشد باطل
است ، گرچه وليش به أو اذن داده بأشد . اما اگر معامله با ولى أو بأشد وبچه نا بالغ مميز
فقط صيغه معامله را جارى سازد معامله صحيح است ، بلكه اگر جنس يا پول مال
ديگرى بأشد وآن بچه وكالتا از صاحبش آن مال را به فروشد يا با آن پول چيزى
بخرد ظاهر أين است كه معامله صحيح است ، اگر چه بچه مميز مستقل در تصرف بأشد ،
وهم چنين است اگر طفل وسيله بأشد كه پول را به فروشنده بدهد وجنس را به خريدار
برساند ، يا جنس را به خريدار بدهد وپول را به فروشنده برساند ، اگر چه مميز نباشد