مغرب نبوده قضا لازم نيست .
( نهم ) آن كه براي خنك شدن يا بي جهت مضمضه كند يعنى آب در دهان
بگرداند وبي اختيار فرو رود وهم چنين است بنابر احتياط واجب اگر مضمضه براي
وضوى غير نماز واجب بأشد . ولى اگر فراموش كند كه روزه است وآب را فرو دهد يا
براي وضوى نماز واجب مضمضه كند وبي اختيار فرو رود قضا بر أو واجب نيست .
( دهم ) آن كه كسى از جهت اكراه يا اضطرار يا تقيه افطار كند لازم است قضا
نمايد .
( مسأله 1686 ) اگر غير آب چيز ديگرى را در دهان ببرد وبي اختيار فرو رود يا
آب داخل بيني كند وبي اختيار فرو رود قضا بر أو واجب نيست .
( مسأله 1687 ) مضمضه زياد براي روزه دار مكروه است واگر بعد از مضمضه
بخواهد آب دهان را فرو برد بهتر آنست كه سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد .
( مسأله 1688 ) اگر انسان بداند كه بواسطة مضمضه بي اختيار يا از روى فراموشى
آب وارد گلويش مىشود نبايد مضمضه كند .
( مسأله 1689 ) اگر در ماه رمضان بعد از تحقيق يقين كند كه صبح نشده وكارى
كه روزه را باطل مىكند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده قضا لازم نيست .
( مسأله 1690 ) اگر انسان شك كند كه مغرب شده يا نه نمىتواند افطار كند . ولى
اگر شك كند كه صبح شده يا نه پيش از تحقيق هم مىتواند كارى كه روزه را باطل
مىكند انجام دهد .
احكام روزه قضا
( مسأله 1691 ) اگر ديوانه عاقل شود واجب نيست روزههاى وقتي را كه ديوانه
بوده قضا نمايد .
( مسأله 1692 ) اگر كافر مسلمان شود واجب نيست روزههاى وقتي كه كافر بوده
قضا نمايد . ولى اگر مسلمانى كافر شود ودوباره مسلمان گردد روزههاى وقتي را كه