و سردى بسته بنوع داروئى است كه با آن مخلوط شده ، بدرجهء عالى خواهد رسيد ، چنان كه ديسقوريدس و ديگران در اينباره گفتهاند . به اين جهت نام آن را در لغت يونانى مشتق از نام معالجات است و به اين كيفيت با اين نام نشان مىدهند كه ختمى داراى منافع بسيار است .
جالينوس گفته است : اما دليل آنكه عصاى او داراى پيچ است و شعبهشعبه مىباشد ، اين است كه دلالت بر اصناف معالجات و داروها و انواع تفننات در صنعت طب كند و درعينحال عصاى مزبور خالى از زينت و شكل نيست و روى آن شكل حيوان دراز عمرى را كه بر عصا پيچيده است كشيدهاند . اين حيوان مار بزرگى مىباشد .
تناسب اين حيوان با اسقلبيوس از چند جهت است : اول آنكه اين حيوان بسيار تندنظر و كمخواب و احيانا نمىخوابد و شايسته است كسى كه به قصد آموختن صنعت طب است نبايد خود را با خواب مشغول سازد و در نهايت هوش و بيدارى باشد ، تا بتواند پيش رود و از حالت كنونى و آتيه بيمار خبر دهد ، چنان كه ابقراط به اين عمل اشاره كرده و گفته است : من معتقدم بهترين امور براى طبيب اين است كه پيشبينى كند به اين ترتيب كه پيشبينى كرد و دانست و جلو رفت ، قطعا بيمار را از بيمارى او آگاه مىكند و گذشته او را خواهد گفت كه چه بايد بكند و چه خواهد شد و همه را اعلام مىنمايد .
در باب عكس مار بر عصاى او گفته شده است : وجود چنين تصوير بر عصائى كه اسقلبيوس آن را در دست گرفته ، اشاره به اين معنى است كه مار مزبور عمر طولانى داشته و حتى گفتهاند : اين حيوان هميشه زنده است و كسانى كه طبيب هستند قاعدة بايد عمر آنها طولانى باشد . به اين جهت مىبينيم كه ذومقراطيس « 1 » و هرودت « 2 » چون بسفارشهاى علم طب عمل كردند عمر آنها طولانى شد و زياد هم طولانى گرديد .
هامش
( 1 ) - ذيمقراطيس- Dimoukrates - Dimokrates -فيلسوف يونانى مائه پنجم قبل از ميلاد .
( 2 ) - ايرودوطس. Herodote -