104 - « كتاب الزينة » ؛
105 - « كتاب خواص الاحجار » ؛
106 - « كتاب البيطره » ( دام پزشكى ) ؛
107 - « كتاب حفظ الاسنان » ؛
108 - « كتاب فى ادراك حقيقة الاديان » . 2
1
30 - اسحق بن حنين
ابو يعقوب اسحق بن حنين بن اسحق عبادى در ترجمه و لغت و فصاحت نظير پدر محسوب مىشد ، ولى كمتر كتابهاى طبى را ترجمه نموده ، يعنى به نسبت ترجمههائى كه از كتب ارسطو در فلسفه نموده كمتر است . بيشتر كتابهاى ارسطو در فلسفه و شرح آنها را به عربى ترجمه و نقل كرده است .
اسحاق در خدمت كسانى كه پدرش به آنها خدمت مىكرد ، اعم از خلفاء و بزرگان ديگر بود . وى از نزديكان قاسم بن عبيد اللّه محسوب مىشد و نزد او احترام بسيار داشت . قاسم بقسمى به او اعتماد داشت ، كه اسرار خود را به او مىگفت . حكايتهاى ظريف و اشعار مليحى از اسحق نقل شده است .
اسحاق بن حنين گفت : مردى نزد من آمد كه از احشاء ( اندرونه ) خود شكايت داشت . به او معجونى « 1 » دادم و گفتم : آن را سحر بخور و غروب حالت را به من خبر بده .
اول شب غلامش آمد و نامهاى بدست من داد . نامه را باز كردم و خواندم . چنين نوشته بود : مولاى من ! دارو را خوردم و شروع به بيرونروى كردم . خدا تو را نگاهدارد .
ده مرتبه مدفوع من سرخ رنگ و مثل آب دهان لزج و رنگ آن چون كاسنى كه در بقليه ريخته باشند سبز بود . بعد از آن دردسر و پيچش در امعاء احساس كردم و در نافم حالت فشارى پيدا شد . عقيدهء شما در بر طرف كردن اينها در طبيعت من هرچه هست بگوئيد ان شاء اللّه . من از نامه اين احمق تعجب كردم و گفتم : به اين احمق بايد جواب شايستهاى داد . به او نوشتم : نامه شما را خواندم و بطبيعت دستور لازم مطابق ميل شما خواهم داد و جواب او را هنگامى كه بهم رسيديم ابلاغ مىكنم .
هامش
( 1 ) - يك نوع خوراك مىباشد ( مترجم ) .