سفر مراجعت كند عمرو بن رفاعه از دنيا برود . « 1 »
ابن قانع پس از آن كه اين روايت را از سيف نقل مىكند ، مىگويد : اين روايت اشكال را بر طرف ساخت و روشن گرديد كه اشتباه در حديث اول بوده است يعنى حديث اصل كه در آن حديث ، به جاى « ابن رفاعه » كه يكى از منافقان بوده « ابن عاص » و به جاى « معاوية بن رافع » كه او نيز يكى از منافقان بود به كار رفته است و با « معاوية بن ابى سفيان » مشتبه شده است سپس مىگويد : « خداوند داناتر ايت » .
ارزيابى روايت سيف
با بررسى دقيق اين حديث و اين قسمت از سيرهء پيامبر كه در روايت سيف آمه است معلوم مىشود كه سيف نام دو نفر را تحريف نموده و دو روايت را تغيير داده و آنها را به همديگر آميخته و از مجموع آن دو روايت ، يك روايت ديگر ساخته و سپس براى اين روايت ساختگى از پيش خود سندى جعل كرده و به صورت همان روايتى كه قبلًا نقل نموديم در آورده است .
يكى از اين دو روايت را كه سيف آن را تغيير داده است در اول همين فصل از ابو برزهء اسلمى نقل نموديم .
و اما روايت دومى كه سيف آن را تغيير داده جريان مرگ « رفاعة بن زيد » است كه آن را ابن هشام در ضمن جريان مراجعت پيامبر ( ص ) از جنگ « بنى المصطلق » چنين آورده است :
. . . رسول اكرم ( ص ) با مردم حركت نمود و از بيابانهاى حجاز گذشت تا اين كه در يكى از آبادىهاى حجاز كمى بالاتر از بقيع به نام « بقعا » فرود آمد . چون رسول خدا خواست از آن جا حركت كند باد تند و شديدى وزيدن گرفت كه مردم به ترس و وحشت افتادند رسول خدا ( ص ) فرمود از اين طوفان نترسيد زيرا وزش آن براى مرگ يكى از بزرگان كفار است .
هامش
( 1 ) . اين روايت را سيوطى در اللئالى المصنوعه ، ج 1 ، ص 427 از معجم الصحابهءابن قانع نقل كرده است .