مقايسه روايات سيف با روايات ديگر تاريخنويسان
هكذا كانت طبيعه غزوات خالد فى العراق .
جنگهاى خالد در عراق اين چنين بود نه آن طور كه
سيف مىگويد .
مؤلف
در فصلى كه گذشت خلاصهاى از روايات سيف را در باره جنگهاى خالد پس از فتح حيره خوانديم و ضعف آنها را از نظر سند مشاهده نموديم اينك در اين مورد به دو نكته كه در نشان دادن ضعف و ساختگى بودن اين داستانها لازم به نظر مىرسد اشاره مىكنيم :
1 . چنان كه در فصل پيش ملاحظه نموديد سيف پس از جنگ حيره جنگهاى چندى نقل مىكند و تعداد كشته شدگان اين جنگها را به صدهزار نفر مىرساند و مىگويد كه تنها در جنگ فراض به شمشير مسلمانان صدهزار نفر به قتل رسيد .
در صورتى كه اولًا اجتماع اين همه مردم در آن عصر و دوران ، در آن دهات و قصبات غير قابل قبول و كشته شدن آن همه نفوس ، با سلاحهاى سرد و وسايل جنگى آن زمان سرسامآور و باور نكردنى است چه آن كه بنا به گفتهء خود سيف اين جنگها در عراق به وقوع پيوسته است و منطقه عراق آن روز از دهكدههاى كوچكى تشكيل مىيافت كه به طور پراكنده در كنار نهرها قرار گرفته بودند و مردمان اين آبادىها را كشاورزان عرب