گفته است : سيف بن عمر چنين گفته است در صورتى كه ديگران از پيشوايان و دانشمندان تاريخ را عقيده اين است كه فتح بيت المقدّس در سال 16 بوده است . « 1 » سپس روايات ائمّهء تاريخ را كه با سيف در تعيين تاريخ مخالفت كردهاند بيان كرده و بلاذرى به طريق خود روايت كرده است كه اين واقعه در سال 16 - 17 ه - . بوده است . و از جمله ، فتحهايى است كه در الجزيره واقع شد ؛ « 2 » طبرى در تاريخ خود گويد : و در سال 17 بنا به روايت سيف الجزيره فتح شد . ولى ابن اسحق مىگويد كه الجزيره در سال 19 فتح شد . « 3 » و همين اختلاف را ابن كثير در تاريخ خود و حمّوى در معجم البلدان ذكر كردهاند و بلاذرى در فتوح البلدان با روايت ابن اسحق موافقت نمود ، « 4 » و فتح الجزيره را در سال 19 ه - . و بعد از آن دانسته است .
و از جمله طاعون عمواس است ؛ طبرى گويد : در اصل خبر طاعون عمواس ، و هم در اين كه در چه سالى بوده اختلاف است ، ابن اسحق مىگويد : سپس سال 18 ه - . فرا رسيد كه طاعون عمواس در آن سال اتّفاق افتاد . « 5 » سپس روايات آنانى را قائل به اين قول هستند نقل كرده و گويد : و امّا سيف ؛ او چنين ادعا كرده است كه طاعون عمواس در سال 17 ه - . بوده است . « 6 » و ابن كثير اين روايات را به طور تفصيل نقل نموده است و به اشتباه سيف ، اشاره نموده گويد : محمّد بن اسحق و ابو معشر و اشخاص متعدّد ديگر با سيف مخالفت نموده و گفتهاند كه اين واقعه در سال 18 ه - . بوده است . « 7 » و بلاذرى نيز در فتوح البلدان روايت كرده كه طاعون عمواس ، در سال 18 ه - . بوده است . « 8 »
هامش
( 1 ) . تاريخ ابن كثير ، ج 8 ، ص 57 .
( 2 ) . فتوح البلدان ، ص 135 - 146 .
( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 155 .
( 4 ) . فتوح البلدان ، ص 176 - 184 .
( 5 ) . تاريخ طبرى ، ج 3 ص 161 .
( 6 ) . تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 163 .
( 7 ) . تاريخ ابن كثير ، ج 7 ، ص 77 - 79 .
( 8 ) . فتوح البلدان ، ص 146 .