ديگران تطبيق و مقايسه مىكنيم ، به اين نتيجه مىرسيم كه روايات سيف هم از نظر متن و هم از نظر سند بىاساس و غير قابل اعتماد مىباشد . اينك نخست ، سند روايات سيف را ارزيابى مىكنيم ، سپس به متن آن مىپردازيم .
ارزيابى سند روايات سيف
سيف روايات شمارهء يك ، دو و سه را از صعب فرزند عطيّه نقل نموده است و مىگويد : صعب نيز از پدر خود عطيّة بن بلال روايت نموده و روايت پنجم و هفتم را از عثمان بن سويد بن مثعبه .
براى آشنايى با عطيّه و صعب - پدر و پسر - و عثمان بن سويد ، به كتابهاى حديث و رجال مراجعه نموديم و از عطيّه و صعب ، در هيچ يك از آنها اثرى نيافتيم ، امّا عثمان بن سويد ، گرچه در تاريخ نام سويد بن مثعبه يا سويد بن شعبه دبيده مىشود ، ولى براى او فرزندى به نام عثمان ذكر نشده است و طبق قواعدى كه در نظر اهل فنّ روشن و مسلّم است بايد اين راويان را ساختهء خيال سيف شمرد و براى توضيح مطلب مىگوييم :
با توجّه به اين كه سيف براى اشخاص بسيارى فرزند جعل نموده است ، چنان كه در داستان سگهاى حوأب براى امّ قرفه دخترى به نام امّ زمل « 1 » ساخته و براى هرمزان فرزندى به نام قماذبان جعل نموده است - چنان چه خواهد آمد - و در بحث صحابهء ساختگى خواهيم ديد كه متجاوز از يك صد و پنجاه نفر راوى و صحابى ساختهء خيال سيف است كه در هيچ كتابى از آنان ، نام و نشانى نيست در اين مورد نيز ناچاريم عثمان بن سويد را از افراد اختراعى سيف بشماريم .
طبقات راويان
اين جا ممكن است سؤالى بشود : به چه دليل راويانى كه سيف از اينان روايت نموده و نام و نشانى از آنان در كتابها نيست ، ساختهء خيال سيف هستند ؟
هامش
( 1 ) . به فضل ارتداد امّ زمل و داستان حوأب رجوع شود .