يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ
« 1 » و در آيهء
وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافِرٌ فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ
« 2 » ، ولى استعمال « ارتداد » به معنى باز گشت از اسلام به اندازهاى شيوع پيدا كرده است كه جز آن به ذهن نمىآيد .
مرتدين در دوران پيغمبر ( ص )
پارهاى از مسلمانها ، در زمان پيغمبر ( ص ) مرتد شدند مانند : عبد الله بن سعد بن ابى سرح ، كه اسلام آورد و به مدينه هجرت كرد و يكى از نويسندگان پيغمبر ( ص ) شد ، و سپس مرتد شد و به سوى قريش به مكّه بازگشت ، به قريش مىگفت كه من جزء نويسندگان وحى بودم ، و محمّد را به هر سوى كه مىخواستم مىكشاندم . او به من مىگفت : بنويس عزيز حكيم من مىگفتم : يا عليم حكيم ؟ ! مىفرمود : آرى هر دو شايسته است .
چون روز فتح مكّه فرا رسيد ، رسول خدا ( ص ) كشتن عبد الله را حلال نموده و دستور فرمود هركس عبد الله را در هر حال ببيند ، حتى اگر دامن پردهء كعبه را گرفته باشد ، بايد او را بكشد . عبد الله به عثمان كه برادر رضاعى وى بود پناه برد ، عثمان او را در خانهء خود پنهان كرد تا آن گاه كه به نزد رسول خدايش آورد و از براى او امان گرفت . « 3 » يكى ديگر از مرتدين عبد الله بن جحش است كه قبلًا شوهر امّ حبيبه بود كه با همسر خود اسلام آوردند و به حبشه مهاجرت نمودند ، عبد الله در حبشه به اين مسيح در آمد و
هامش
( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 54 .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 217 .
( 3 ) . عثمان ، عبدالله را در سال 25 ه - . والى مصر كرد و تا سال 34 ه - . به همين سمت آن جا بود و در سال 34 ه - . به قصد ديدار عثمان ، از مصر حركت كرد ، و سائب بن هشام عامرى را كفيل و جانشين خود ساخت ، و در اين موقع محمّد بن ابى حذيفه عليه او قيام نمود و سائب را خلع كرده خود زمام فرماندهى را به دست گرفت . عبدالله بن سعد كه از سفر بازگشت ، محمّد بن ابى حذيفه او را از ورود به مصر منع كرد . او هم به عسقلان كه از نواحى شام است رفته و همان جا بود تا اين كه در سال 57 يا 59 ه - . وفات نموده است . ( به الاستيعاب ، ج 2 ، ص 367 - 370 به شمارهء 4711 ؛ و اصابه ، ج 2 ، ص 309 - 310 مراجعه شود ) .