مسلم بن عقيل و اوضاع كوفه خبرش دادند و عزل نعمان بن بشير و انتصاب ديگرى را رأى زدند .
( 1 ) يزيد به عبيد اللَّه بن زياد « 1 » والى بصره « 2 » نامه نوشت كه تو را حكومت كوفه نيز داديم ، و او را از امر مسلم بن عقيل آگاه كرد و خواست تا وى را دستگير و به قتل برساند ، عبيد اللَّه آمادهء حركت به كوفه گرديد .
[ نامهء امام حسين ( ع ) به اشراف بصره ]
حسين عليه السّلام به جمعى از اشراف بصره نامه نوشت و به وسيلهء يكى از موالى خود به نام سليمان مكنى به ابا رزين « 3 » ارسال داشت و آنان را به يارى خود فرا خواند و ياد آورشان شد كه اطاعت از امام بر آنان واجب است . از اين گروه يزيد بن مسعود
هامش
( 1 ) - عبيد اللَّه بن زياد بن ابيه ، در بصره متولّد شد ، در وقت هلاكت پدرش در عراق بود ، به شام رفت و معاويه او را در سال 53 به حكومت خراسان فرستاد . او دو سال در آن جا بود ، معاويه او را در سال 55 امير بصره ساخت و در سال 60 يزيد امارت او را تنفيذ كرد ، واقعهء كربلا در زمانش و به دستش پيش آمد ، بعد از هلاكت يزيد مردم بصره با او بيعت كرده ، بعد بر او هجوم بردند و او پنهان به شام گريخت ، سپس آهنگ عراق كرد كه جنگ بين او و ابراهيم اشتر پيش آمد . لشكرش متفرق و ابراهيم در خازر از سرزمين موصل عبيد اللَّه را بكشت ، او را ابن مرجانه خوانند و او كنيزكى معروفه به فسق و فجور بود .
تاريخ طبرى 6 / 166 و 7 / 18 و 144 ، الاعلام 4 / 193 .
( 2 ) - بصره شهرى است اسلامى كه در خلافت عمر بنا گرديد . در سال 18 ه ، بصرهاش خواندند ، چون داراى سنگهاى نرم ( به نام بصره ) مىباشد ، و بصرتان : بصره و كوفه را گويند .
مجمع البحرين 3 / 225 - 226 .
( 3 ) - سليمان مولاى حسين عليه السّلام بود كه امام او را به بصره فرستاد ، يكى از زعماى بصره كه امام سليمان را نزدش فرستاده بود ، سليمان را تسليم عبيد اللَّه كرد و عبيد اللَّه وى را كشت ، بعضى از مورّخان آوردهاند كه او با حسين در كربلا شهيد شد ، و ظاهرا شهيد در كربلا سليمان نام ديگرى است .
تاريخ طبرى 5 / 357 - 358 ، مقتل خوارزمى 1 / 199 ، بحار 44 / 337 - 340 ، انصار الحسين : 74 ، ضياء العينين 39 - 40 .