بود ، ( 1 ) و حسن « 1 » بن حسن المثنّى كه در صحنهء نبرد عاشورا با عمو و امامش در صبر بر سختيها و تيرها شكيب ورزيده بود و جراحت شديد داشت همراه بود .
و زيد بن حسن « 2 » و عمرو « 3 » بن الحسن عليه السّلام نيز همراه بودند . كوفيان نوحه سروده مىگريستند .
زين العابدين عليه السّلام فرمود : « براى ما نوحه كرده مىگرييد ؟ ! ! مگر ما را چه كسانى كشتند ؟ ! ! »
[ خطبه زينب كبرى سلام الله عليها در كوفه ]
بشير بن خزيم اسدى گويد : زينب دخت علىّ عليه السّلام در آن روز كه به سخن پرداخت ديدم و نديدم زنى با حيا و عفيفهاى را كه سخنورتر ازو باشد ، گوئيا از لسان
هامش
( 1 ) - حسن بن حسن بن امير المؤمنين علىّ بن أبى طالب ، معروف به مثنّى و پسرش معروف به حسن مثلث بود او جليل و فاضل و ورع بود ، در زمانش متولّى صدقات امير المؤمنين صلّى اللَّه عليه و آله بود ، با دختر عمويش فاطمه دخت حسين ازدواج نمود ، در واقعهء كربلا همراه عمويش بود ، و جنگيد و مجروح گرديد و خدا شفايش داد ، مادرش خوله دخت منظور فرازى بود ، وفات حسن در سال 90 ه در مدينه اتفاق افتاد . نه خود مدّعى امامت بود و نه كسى قائل به امامت او بود بر خلاف فرزندش حسن مثلث .
تسمية من قتل مع الحسين : 157 ، تهذيب ابن عساكر 4 / 162 ، الاعلام 2 / 187 ، معجم رجال الحديث 4 / 301 .
مصنف كتاب المصابيح آورده كه : حسن بن حسن المثنى در عاشورا در ركاب عمويش هفده نفر را به قتل رسانيد و خود او نيز هيجده زخم خورد ، و افتاد ، اسماء بن خارجه دائى او وى را به كوفه برد و مداوايش كرد تا بهبود يافت و بعد به مدينهاش فرستاد .
( 2 ) - زيد بن الحسن ، ابو الحسن هاشمى ، از اصحاب امام سجاد عليه السّلام ، جليل القدر ، كريم الطبع ، بزرگوار و بسيار نيكوكار و متولّى صدقات رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله بوده است . بعضى از مورّخان آوردهاند كه او از عمويش حسين تخلّف ورزيد و به عراق نيامد . وفاتش در سال 120 ه بود ، نه خود ادعاى امامت كرد و نه ديگرى از شيعه و غير آن ادعاى امامت را براى او نمود .
معجم رجال الحديث 7 / 339 به نقل از رجال الشيخ و ارشاد مفيد و العمدة سيّد مهنا ، البحار 46 / 329 .
( 3 ) - عمرو بن حسن ، با عمويش حسين به عراق آمد و با علىّ بن الحسين به دمشق رفت ، تنها يك پسر به نام محمّد داشت ، او مردى عابد و اهل صلاح و دين بود .