[ حركت امام به سوى عراق ]
( 1 ) امام حسين عليه السّلام در سال 60 هجرى روز سه شنبه سوم يا هشتم ذيحجه ، روز شهادت مسلم از مكّه بيرون شد .
ابو جعفر محمّد بن جرير طبرى امامى « 1 » در كتاب دلائل الامامة « 2 » مىگويد : ابو محمّد سفيان بن وكيع « 3 » از پدرش وكيع « 4 » و او از اعمش « 5 » آورده كه مىگفت : ابو محمّد واقدى و زراره بن خلج « 6 » به من گفتند : سه روز قبل از حركت حسين عليه السّلام به سوى عراق « 7 » وى را
هامش
( 1 ) - شيخ تهرانى در الذريعة 8 / 241 گويد : ابو جعفر محمّد بن جرير بن رستم طبرى آملى مازندرانى متأخر از محمد بن جرير الطبرى كبير است ، معاصر شيخ طوسى متوفاى 460 هجرى است و شاهد بر اين ، امر وى است . . .
( 2 ) - دلائل الامامة يا دلائل الائمة را بعد از 411 ه تأليفش نمود . شيخ تهرانى گويد : اوّل كسى كه از اين كتاب روايت كرد سيّد بن طاوس بود . . . و ياد آور شديم كه كتابخانهء سيّد بن طاوس در سال 605 ه مشتمل بر 1500 جلد كتاب بود ، و از آن جمله نسخهء كامل اين كتاب بود كه سيّد از اوائل و اواسط و اواخر آن به صورت متفرّقه در تصانيف خود همراه با نام مؤلف آن آورده ليكن اين نسخه جز به صورت ناقص به دست متأخرين نرسيد . الذّريعة 8 / 244 .
( 3 ) - در مستدركات علم رجال 4 / 95 آمده : سفيان بن وكيع ابو محمّد نامش را ياد آور نشدهاند ، محمّد بن فرات وهّان ازو و او از پدرش از اعمش آورده ، محمد بن جرير ازو و از پدرش از اعمش در دلائل از معجزات روايت كرده .
( 4 ) - وكيع بن جراح بن مليح رواسى ، ابو سفيان ، حافظ حديث ، محدّث عراق در عصرش بود ، در كوفه متولّد و در فيد هنگام مراجعت از حج سال 197 - 199 وفات يافت .
تذكرة الحفاظ 1 / 282 ، حلية الاولياء 8 / 368 ، ميزان الاعتدال 3 / 270 ، تاريخ بغداد 13 / 466 ، الاعلام 8 / 117 .
( 5 ) - اعمش ، سليمان بن مهران اسدى ولائى ، تابعى اهل رى ، نشو و وفاتش در كوفه ، حدود 1300 حديث روايت كرده ، وفات 148 ه . ق .
الطبقات 6 / 238 ، الوفيات 1 / 213 ، تاريخ بغداد 9 / 3 و الاعلام 3 / 135 .
( 6 ) - مستدركات علم رجال 3 / 425 ، زرارة بن خلج و زرارة بن صالح را دو نفر به حساب آورده او ظاهرا بايد اسم شخص واحد باشد يعنى دو اسم ، اسم شخص واحد است ، و او هم از اصحاب حسين است و ازو معجزه ديده و حضرت به او خبر از شهادت خود و يارانش را داده ، او به نقل از ابن صالح گويد : سه روز قبل از خروج حسين به حضورش تشرّف يافت .
( 7 ) - عراقان : كوفه و بصره است و عراق را سواد گويند به دليل پوشش آن از زراعات و نخلستانها و درختان . حدّ طولى سواد از حديثه در موصل بوده تا آبادان و حدّ عرض آن از عذيب در قادسيه تا حلوان و امّا طول عرفى عراق از طول سواد كمتر است .
معجم البلدان 3 / 272 ، 4 / 93 - 95 .