بيان آيه 55
اعراب :
عامل در « اذ »
وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ
است يعنى خدا بهترين مكر كنندگان است وقتى گفت : . . . و ممكنست تقدير چنين بوده اذاك واقع اذ قال اللَّه آن واقع شد وقتى خداوند گفت : . . . ) و عامل اذ ( واقع ) محذوف است و كلمه ( عيسى ) در موضع ضمه است چون منادى مفرد معرفه است و غير منصرف است بواسطه عجمه و معرفه بودن .
تفسير :
چون خداى سبحان مكر قوم عيسى و تصميم آنها را بر قتل وى بيان داشت بدنبال آن لطف تدبير و حسن تقدير خود را نسبت بعيسى بيان ميفرمايد :
إِذْ قالَ اللَّهُ يا عِيسى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ
- ( چون خدا گفت اى عيسى ترا برميدارم ) در معناى اينجمله اقوالى است :
1 - مراد اينست كه من ترا بر ميگيرم به اينكه ترا زنده از زمين به آسمان بلند ميسازم ( از حسن و كعب ، و ابن جريح و ابن زيد و كلبى و ديگران ) و به اين معنى براى متوفى دو تأويل است اول : مأخوذ و مشتق از توفيت كذا يعنى آن را به تمام و كمال گرفتم كه مراد اين است كه من ترا بسوى خود بلند مىكنم كه به تو دست نيابند . دوم : ترا تسلم مىنمايم ( بعنوان تسليم مىپذيرم ) .
2 - من ترا ميميرانم ميراندن خواب و در خواب ترا به آسمان بلند ميكنم ( از ربيع ) و دليل اين معنى آيه شريفه
وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ
- يعنى اوست كه شما را بشب ميميراند يعنى خواب مىكند چون خواب برادر مرگ است مرگ ناميده شده .
3 - يعنى ترا ميميرانم ميراندن خواب ( از ابن عباس و وهب ) . سپس گويند