بيان آيه 195
لغت :
1 - اضاعة : اهلاك .
ضياع ( ضاع يضيّع ) هلاكت .
اضاع وضيع بيك معنى است و از اين است ضيعة بمعنى قرية .
2 - هاجر از هجرت ضدّ وصل است .
مهاجرت از خانهاى به خانه ديگر يعنى ترك اولى براى دومى .
شأن نزول :
روايت است كه ام سلمه پرسيد چرا يا رسول اللَّه نام مهاجران مرد برده مىشود ولى از زنان مهاجر نامى برده نميشود كه اين آيه آمد .
بلخى گويد : آيه در درجه اول درباره مهاجران اصحاب پيغمبر است و بعد درباره هر كس كه راه آنها را برود و متابعت كند .
تفسير :
فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ - يعنى خداوند مؤمنانى كه ذكرشان گذشت جواب داد و دعايشان را اجابت كرد . أَنِّي لا أُضِيعُ - يعنى باطل نميكنم ، عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى - زن يا مرد . بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ - كه در نصرت و ايمان و دوستى از يكديگر بشمار ميرويد لذا حكم من درباره همه شما يكسان است . و در اين آيه نيز ترغيب مردم است بر خواستن دعاهايى كه در آيات پيشين است و اشاره است كه آن دعاها يكى از راههاى عبوديت خداست .