خراب شدن با اينكه انسان براى مرگ نميزايد و خانه را براى خراب شدن نميسازد ولى عاقبت آن چون چنين است گويد بساز براى خراب شدن و جايز نيست كه لام ( در لهم دوم ) براى اراده و غرض باشد كه معنى چنين مىشود ( ما به آنها مهلت دادهايم و غرض و اراده آنها اين بود كه بر گناه خود بيفزايند ) به دو علت :
1 - اگر لام براى غرض و اراده باشد لازم است كه خداوند اراده ازدياد گناه كفار كه قبيح است كند و اراده قبيح بر خدا قبيح است و خدا قبيح انجام نميدهد .
2 - اگر لام براى اراده باشد لازم ميآيد كه كفار در ازدياد گناه مطيع خدا باشند چون بر حسب اين معنى اعمال گناه آنها مورد اراده خداوند است و اين خلاف اجماع مسلمين مىباشد و بعلاوه آفريدگار ميفرمايد : ( من جن و انس را جز براى عبادت نيافريدم ) و نيز ميفرمايد : ( من هيچ پيغمبرى را نفرستادم مگر اينكه مردم به اجازه خدا از او اطاعت كنند ) . و نيز ميفرمايد : ( ما به آنها امر نكرديم مگر اينكه خدا را عبادت كنند ) و قرآن بعضى آياتش تصديق و تفسير مىكند بعض آيات ديگر را و از اينرو بايد آيه را به كسانى از كفار تخصيص داد كه خدا ميداند كه ايمان نخواهند آورد زيرا اگر در بين كفار كسانى باشند كه ايمان خواهند آورد اين وعيد مخصوص در آخر آيه
( وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ )
نميتواند متوجه آنها باشد .
ابو القاسم بلخى گويد : معنى آيه اينست كه : كفار گمان نبرند كه ما به آنها مهلت داديم از اينرو كه از كارهاى ( زشت ) ايشان خشنوديم بلكه اين اعمال براى ايشان شر و بدبختى است زيرا ما به آنها مهلت ميدهيم ( براى خوبى ) و آنها از اين مهلت سوء استفاده ميكنند و بر گناه خود مىافزايند و اين گناه و ازدياد گناه آنها را مستحق عذاب اليم مىسازد .
و اين بدان ماند كه مرد برفيقش نصيحت مىكند و چون رفيق بدان نصيحت ترتيب اثر نميدهد به او ميگويد نصيحت من بر تو جز فساد و شر نيافزود ( كه نصيحت اين كار را نميكند بلكه رفيق است كه با عدم توجه به آن بر شر خود ميافزايد ) .
و به همين معنى است حكايت نوح كه به خدا عرضه ميدارد ( خداوندا دعوت من