تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٤ — صفحة 307

مساهمون:

ص٣٠٧

بيان آيه 155

تفسير :

باز هم خداوند درباره كسانى كه در احد فرار كردند سخن ميگويد : إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ - يعنى كسانى كه پشت بمشركين كردند ( از قتاده و ربيع ) و گفتند مراد كسانيند كه پس از عزيمت بمدينه فرار كردند ( از سدى ) . يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ - روز برخورد دو دسته ( سپاه ) دسته پيغمبر اكرم و اصحابش و ابو سفيان و همراهانش . إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ - يعنى خواست ايشان را بلغزاند ( از قتيبه ) و گفته‌اند ازل و استزل بيك معنى است و بنا به اين قول يعنى : لغزانيد ايشان را . بِبَعْضِ ما كَسَبُوا - بواسطه بعضى از گناهان گذشته ايشان كه شومى آنها دامنشان را گرفت . و گفته‌اند يعنى بواسطه محبت بغنيمت و حرص به بقاء در دنيا و زندگى دنيا - ( از جبائى ) . وى گويد در اينجمله منع مىكند از سستى و آنچه موجب سستى در كارها مىشود . و گفته‌اند : آنها را بلغزش انداخت بواسطه ترس از گناهان گذشته خود و از كشته شدن پيش از آنكه توبه كنند و مظالمى كه به گردن داشتند بر طرف نمايند كراهت داشتند ( از زجاج ) . وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ - خداوند دوباره از عفو ياد مىكند تا گناهكاران طمع بيشتر در عفو الهى داشته و از يأس و نوميدى بدور باشند و گمانشان به خدا نيكو گردد . إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ - معناى آن گذشت . ابو القاسم بلخى گويد : در روز احد جز 13 تن با پيغمبر باقى نماندند كه 5 نفر از