تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 287

مساهمون:

ص٢٨٧
4 - ربيون ده هزار نفر است ( از زجاج ) . و همين قول مروى از حضرت باقر است . 5 - ربيون يعنى تابعان و ربانيون يعنى واليان ( از ابن زيد ) . و اگر ضمير در كلمه « قتل » را به نبى نسبت دهيم معنى چنين مىشود : چه بسيار انبيايى كه كشته شدند در حالى كه جماعتى بسيار با او بودند و پس از او در راه دين او جنگيدند .
فَما وَهَنُوا
: يعنى سست نشدند . اگر ضمير قتل را نسبت به ربيون دهيم مراد اينست كه چه بسيار انبيايى كه ربيون با آنها كشته شدند و ما بقى از آنها كه زنده ماندند ، پس از مقتول شدن آنها سست نشدند - حسن همين قول را قبول كرده زيرا معتقد است كه هيچ پيغمبرى تا كنون در ميدان جنگ كشته نشده و قتاده و ربيع و ابن اسحاق قول اول را پذيرفته‌اند و به اين معنى نبى مقتول است
« فَما وَهَنُوا »
سست نشدن مال پيروان آنهاست و خداوند بيان ميفرمايد كه اگر پيغمبر چنان كه در احد به دروغ منتشر شد كشته ميشد لازم نبود كه مسلمين ضعيف و سست شوند چنان كه همراهان انبياء گذشته با قتل آنها سست نگشتند و اين معنى مروى است از حضرت باقر « ع » . ابن عباس گويد يعنى : با قتل پيغمبر خود سست نشدند و دست از دين بر نداشتند . و گفته‌اند :
« فَما وَهَنُوا »
يعنى از جهاد دشمن نترسيدند .
وَ مَا اسْتَكانُوا
: يعنى در برابر دشمن خاضع نشدند ( از زجاج ) .
وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ
: و خداوند صابران در جهاد را دوست دارد - ابن انبارى گويد : يعنى واجبست كه در امر پيغمبرتان قتال و جهاد كنيد اگر كشته شد چنانچه امم انبياء پيشين پس از قتل آنها با دشمن جنگيدند و از دين خود باز نگرديدند .
وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ
- و سخن آنها هنگام ديدار و برخورد با دشمن نبود ،
إِلَّا أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا
- يعنى گفتهء آنها نبود مگر استغفار و اغفر لنا ذنوبنا - يعنى گناهان ما را بر ما پرده بپوش به اينكه ما را بدانها عقاب نكنى .