نگيرند ) يعنى براى مؤمنان شايسته نيست كه كفار را اولياء خويشتن قرار دهند و از ايشان يارى بخواهند و بدانان پناه برند و با آنان اظهار محبت كنند چنان كه اين معنى در جاهاى مختلف قرآن آمده مثل آيات زير : 1 -
« لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ . . . »
« 1 » يعنى هرگز نخواهى ديد مردمى كه به خدا و روز قيامت ايمان دارند با كسانى كه با خدا و پيامبرش مبارزه و منازعه دارند دوستى پيش گيرند .
2 - يهوديان و نصارى را اولياء خود مگيريد « 2 » .
3 - دشمنان من و خودتان را اولياء خود قرار ندهيد .
مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ
: بجاى مؤمنان .
يعنى : واجب است موالاة با مؤمنان باشد و اين آيه نهى از موالاة با كفار و همكارى با آنهاست عليه مؤمنان .
ابن عباس گفته كه معنى اينست كه : از ملاطفت با كفار نهى نشده .
اولياء جمع ولى است و ولى كسى است كه امور و كارهاى كسى را كه رضايت دهد بدست ميگيرد و سرپرستى مىكند به اينكه او را كمك و نصرت مينمايد و اين بر دو وجه است :
1 - كمك كننده و يارى دهنده ( معين ) ( اسم فاعل ) .
2 - كمك گيرنده و يارى شونده ( معان اسم مفعول ) .
و كلمه ( ولى ) در آيه شريفه ( اللَّه ولى الذين آمنوا . . . ) « 3 » به معناى اسم فاعل ( معين ) است و وقتى گفته مىشود مؤمن ولى خداست يعنى مورد نصرت او و كمك گيرنده از او است ( معان ) .
وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ
: هر كه چنين كند يعنى كافران را بجاى مؤمنين اولياء خود گيرد .
فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ
: يعنى از اولياء خدا نيست و خداوند از او برى و بيزار
هامش
( 1 ) سوره مجادله آيه 22 .
( 2 ) سوره مائده آيه 51 .
( 3 ) سوره بقره آيه 257 .