و بعضى گفتهاند كه آيه درباره بنهان تمار آمده كه زنى خواست از او خرما بخرد بنهان گفت در خانه خرماى بهتر دارم و به اين بهانه زن را به خانه خود برد و او را در آغوش كشيد و صورتش را بوسيد زن گفت از خدا بترس . بنهان از شنيدن نام خدا متذكر شد و از كرده پشيمان گشت و زن را رها كرد و خدمت پيغمبر اكرم ( ص ) شرفياب گرديد و بگناه خود اعتراف نمود و چارهاى خواست پس اين آيه آمد ( از عطا ) .
تفسير :
وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ
: در معنى و مراد از فاحشه و ستم بنفس چند قول ذكر كردهاند :
1 - فاحشه يعنى زنا ، و ستم بنفس يعنى ديگر گناهان ( از سدى و جابر ) .
2 - قاضى عبد الجبار بن احمد همدانى گويد كه فاحشه گناهان كبيره است و ظلم بنفس گناهان صغيره .
3 - على بن عيسى گويد : فاحشه اسم هر گناه ظاهر و پنهانى است الا اينكه معمولا جز در مورد كبيره اطلاق و استعمال نميشود .
4 - و گفتهاند مراد از فاحشه فعل بد است و از ظلم گفتار بد .
ذَكَرُوا اللَّهَ
: يعنى به ياد وعيدهاى الهى افتند و در نتيجه از گناه خوددارى كنند .
فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ
: يعنى بر گناهان آمرزش طلبند و اين ذكر پس از نسيان است و خداوند ايشان را مدح فرموده از اينرو كه متذكر حق شدهاند .
و گفتهاند ذكر آنها اينست كه گويند « بار خدايا گناهان ما را ببخش كه ما توبه كننده و پشيمانيم و ديگر گرد گناه نخواهيم گشت » .
وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ
: اين از نهايت فضل الهى و بسيارى كرم و بزرگى منت اوست و غرض از ترغيب گناهكاران بتوبه و طلب مغفرت ايجاد حسن ظن در مذنبين و تقويت اميد مجرمين مىباشد و اين مطلب چنانست كه آقايى ببندهاش كه جرمى بزرگ مرتكب شده گويد : از من عذر بخواه و جز من كيست كه عذر تو را بپذيرد ؟ ! اگر اشكال شود كه بخشش و غفران در بين بندگان هم هست كه از گناه و تقصير